Exploitanten van laadstations verliezen het gevecht om de laadpalen langs de snelweg

Mogen benzinestations de exploitanten van laadstations voor hybride en elektrische auto's beconcurreren door zelf een laadpaal te plaatsen op hun locaties langs de snelwegen? Ja, zegt de rechter. Mogen die laadpaalbedrijven dan op hun beurt koffie, broodjes of benzine verkopen langs de snelweg? Nee, zegt de rechter.

Een laadpaal voor elektrische auto's van Fastned.Beeld Simon Lenskens

Voor de derde keer in twee maanden kreeg exploitant van laadstations Fastned woensdag het deksel op de neus in de rechtszaal. Drie maal probeerde Fastned concurrenten als Shell of Esso te weerhouden van het openen van stroomlaadpunten bij tankstations waar ook de gele bogen van Fastned staan. Drie maal bleef de exploitant van 63 snellaadstations met lege handen achter. Twee keer ging het kort geding over een individueel laadstation, de derde uitspraak ging over alle laadstations in Nederland.

Het bedrijf klaagde de Staat aan omdat het de concurrentiestrijd met tankstations niet eerlijk vindt: Shell mag wel met hen concurreren, maar zij niet met Shell. Tankstations hebben namelijk wel toestemming om een oplaadpunt voor elektrische auto's te openen, maar Fastned en Mister Green, ook bij de rechtszaak betrokken, mogen geen kop koffie verkopen of toiletbezoek faciliteren. Benzine en diesel verkopen mogen Fastned en Mister Green evenmin.

'Stank voor dank', zegt Niels Korthals Altes, commercieel directeur bij Fastned. De bestaande pompstations, waarvan de meeste worden uitgebaat door grote oliemaatschappijen, wilden zes jaar geleden niet investeren in een netwerk voor elektrische laadstations. Fastned sprong in het gat en bouwde de infrastructuur op. Nu die infrastructuur er ligt, willen de grote oliemaatschappijen alsnog een graantje meepikken, zegt Korthals Altes. 'Nederland heeft dankzij ons een van de beste laadnetwerken ter wereld. Nu laat de overheid bedrijven die al die tijd stil hebben gezeten binnen via de achterdeur.'

Goede bedoelingen

Fastned vreest dat het zijn investeringen in de snellaadstations langs de snelweg niet terug kan verdienen als de pompstations op dezelfde locaties eigen laadpalen openen, vlakbij de toiletten en de tankstationwinkel. Het bedrijf gaat daarom in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank in Den Haag.

Goede bedoelingen van de overheid liggen ten grondslag aan het conflict tussen de exploitant van snellaadstations en de Nederlandse Staat. De overheid brak in 2012 de markt voor elektrische laadstations op de snelweg open, met de bedoeling om milieuvriendelijk rijden te stimuleren. Fastned, Mister Green en de ANWB kregen vergunningen voor het openen van elektrische oplaadpunten. Fastned verkeerde destijds - en nog steeds - in de veronderstelling dat de overheid het bedrijf had toegezegd dat concurrenten geen elektrisch laadpunt konden openen op 'zijn' territorium.

Maar dat is niet zo, oordeelde de rechter. Fastned heeft vergunningen voor oplaadpunten, maar de overheid heeft de laadpalenexploitant geen 'concessie' verleend. Die term wordt gebruikt voor de uitgifte van exclusieve rechten. Fastned heeft volgens de rechter dus geen exclusieve rechten op snellaadstations op de locaties waar die gevestigd zijn.

Misleidend

Enigszins misleidend is wel dat de overheid in de Staatscourant en een brief aan de Tweede Kamer het woord concessie gebruikt met verwijzing naar de vergunning van Fastned. 'Verwarrend', oordeelt de rechter - maar verwarring maakt de gesloten overeenkomst nog geen concessie.

De exclusieve rechten liggen namelijk bij de tankstations. Zij hebben een veel sterkere positie. Benzinestations betalen jaarlijks een flinke duit voor het recht om benzine, broodjes en koffie te mogen verkopen langs de snelweg. 'Alle rechten van tankstations worden tegenwoordig eens in de zoveel tijd geveild', zegt Gabriëlle Pielage van de Vereniging Particuliere Rijkswegvergunningen van Tankstations (VPR), die met de Staat meeprocedeerde.

Verkoop van koffie en broodjes

Dat de markt voor oplaadpunten een vrije markt is, kan volgens de VPR voor Fastned geen verrassing zijn. 'Fastned kreeg de vergunning voor laadpunten omdat de benzinestations niet wilden. Maar ze wisten dat wegrestaurants en benzinestations ook een vergunning konden aanvragen', zegt Pielage.

De strijd tussen Fastned en de staat is voorlopig niet gestreden. Naast het hoger beroep over de laadpunten loopt er een aparte rechtszaak over de verkoop van koffie en broodjes bij de oplaadpunten van Fastned. De overheid heeft Fastned die vergunning geweigerd. Fastned is daarop naar de rechter gestapt. In die zaak had het bedrijf iets meer succes. De rechtbank in Amsterdam oordeelde vorig jaar dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat de aanvraag van Fastned opnieuw moet beoordelen.

Een automobilist laadt zijn elektrische auto bij een snellaadstation van Fastned.Beeld anp

Wat je verder wilt weten over elektrisch rijden

Elektrisch rijden in het buitenland vergt goede planning
In Nederland mag het aantal laadpunten voor elektrische auto's dan snel toenemen; elders in Europa is het nog behelpen. Wie toch 'elektrisch' wil reizen, moet goed plannen en avontuurlijk zijn ingesteld. (+)

Bah, wat lelijk
Leuk voor het milieu hoor, zo'n laadpaal, maar je zal er maar een voor de deur hebben. Het ziet er niet uit en zorgt voor overlast. (+)

Wat kost dat?
Er worden steeds meer elektrische auto's verkocht. Wat kost dat eigenlijk, rijden op stroom? En waar laad je de wagen op? Vier vragen over de elektrische auto.

Elektrisch rijden in Nederland: de cijfers
Nederland is wereldwijd voorloper op het gebied van elektrisch rijden. Maar hoeveel elektrische auto's rijden er in Nederland rond? Dit was de stand halverwege 2017.


Overzicht van alle laadpalen in de Benelux

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden