Exploitanten asielopvang in het nauw

In de voormalige eetzaal biljarten nu asielzoekers, de kapel is een fitnessruimte en in het oude washok staan zeven wasmachines te draaien....

Leegstaande scholen en kloosters, maar ook bungalowparken en hotels in het laagseizoen. Kiene ondernemers boden ze midden jaren negentig aan en het COA accepteerde het onderdak omdat de nood hoog was. Aan die gouden tijden voor de exploitanten is een einde gekomen. Het COA stelt sinds vorig jaar strenge eisen aan het onderkomen en het heeft de dagvergoeding per asielzoeker omlaaggeschroefd. Vandaag doet de rechter uitspraak in een kort geding dat de avo's hebben aangespannen om het COA te dwingen overleg te plegen over de bezuinigingen.

Het COA saneert. Werden de vluchtelingenkampen voorheen voor vijf jaar neergezet, nu komen er permanente centra die zeker twintig jaar blijven staan. Ook de avo's worden hervormd.

De richtlijnen voor de gebouwen zijn een programma van eisen geworden, waarin bijvoorbeeld de hoogte van de stopcontacten is vastgelegd. De vaste vergoeding van 28,50 gulden wordt, afhankelijk van de grootte van het centrum en de duur van het contract, met een tientje omlaaggebracht.

'We zien de inkomsten met 20 tot 30 procent dalen', zegt J. Heesterbeek, beheerder van Kempense Veste en voorzitter van de VBOP, de avo-pressiegroep. Ook het gebrek aan overleg zit de exploitanten dwars. Het COA voelt, na het enorme tekort aan opvang in de jaren negentig, weer grond onder de voeten. Er zijn nog steeds te weinig plaatsen, maar dat probleem wordt volgens het COA verholpen door de nieuwe Vreemdelingenwet die vanaf april in werking treedt. Binnen vijf jaar zal ten gevolge van snellere procedures het aantal asielzoekers in de centra gehalveerd zijn tot 35 duizend.

Een prettiger onderhandelingspositie voor het COA is het gevolg. 'Als de avo's vinden dat ze erop achteruitgaan, kunnen ze ook stoppen', oppert COA-woordvoerster D. Wilhelm. Ze benadrukt het tijdelijke karakter van de overeenkomsten, die steeds voor een halfjaar werden aangegaan.

Eenzevende van de vluchtelingen zit in een van de 120 avo's, maar dat ziet ze binnen afzienbare tijd veranderen. 'De naam aanvullende asielopvang zegt het al', zegt Wilhelm. 'Ga je de opvang hervormen, dan vallen de avo's het eerste af.'

Toch is er geen sprake van dat de huidige situatie diametraal staat tegenover die van de jaren negentig, toen het COA moest leuren om asielzoekers te kunnen huisvesten. Wilhelm: 'We moeten wel realistisch zijn: er is nog steeds een tekort.' Maar een vluchteling in het alternatieve onderkomen kost het COA tweeduizend gulden per jaar extra, en de begroting moet terug van 2,2 miljard naar jaarlijks 1 miljard gulden.

Heesterbeek wijst nog op de heilzame werking van de kleinschaligheid van de avo's, met gemiddeld negentig inwoners. Hoe kleiner het centrum, des te minder criminaliteit, bleek ook uit het omstreden Groningse rapport Asielzoekers crimineler?. Wilhelm: 'We zijn wel voor kleinschaligheid, maar je moet de baten en de lasten naast elkaar blijven zien.'

De asielzoekers in de Kempense Veste vervelen zich net zo erg als in de gewone centra, groot of klein, die velen van binnen hebben gezien. De maandelijkse disco in de voormalige filmzaal voor de tinarbeiders verandert daar weinig aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden