nieuws kinderen

Expert kindermishandeling wil van verplichte screening af: resultaten ‘dramatisch’ slecht

De verplichte screening op kindermishandeling voor artsen levert zulke ‘dramatisch’ slechte resultaten op dat deze beter kan worden afgeschaft. Dit heeft kinderarts en hoogleraar sociale kindergeneeskunde Elise van de Putte donderdag gezegd tijdens het Jaarcongres Huiselijk Geweld in Ede. Van de Putte is voorzitter van het Landelijk Expertisecentrum Kindermishandeling en leidt de onderzoekslijn kindermishandeling aan de Universiteit Utrecht.

De gedesillusioneerde kinderarts Elise van de Putte: ‘Dan denk je toch: waar dóen we dit voor?’

De verplichte screening is in 2011 ingevoerd, nadat de Inspectie voor de Gezondheidszorg had vastgesteld dat op afdelingen spoedeisende hulp en op huisartsenposten nauwelijks mishandelde kinderen werden opgespoord. Artsen moesten voortaan werken met vragenlijsten, die nog niet wetenschappelijk waren getoetst, om vast te stellen of lichamelijk letsel te wijten was aan mishandeling. Nederland is het enige land ter wereld waar dit gebeurt.

Inmiddels zijn er meer dan dertig vragenlijsten in omloop, waarvan die met de naam ‘Sputavamo’ de bekendste is. Deze lijst is intussen twee keer herzien. Naar het effect is promotieonderzoek gedaan bij huisartsenposten in Utrecht door arts-onderzoeker Maartje Schouten. Eind vorig jaar bleek uit haar dissertatie dat de vragenlijst tot veel onterechte verdenkingen leidt: op elke 100 verdenkingen waren er 92 onterecht.

Donderdag vertelde Schoutens promotor Elise van de Putte wat dezelfde screening van 55 duizend kinderen bij huisartsenposten bovendien had gemist: van dat totaal werden dankzij de screening maar 9 kinderen gemeld bij Veilig Thuis, het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Maar dit betekent niet dat kindermishandeling nauwelijks voorkwam: 478 kinderen uit diezelfde groep zijn later via een andere weg toch nog gemeld bij Veilig Thuis.

Een melding van kindermishandeling bij Veilig Thuis is niet hetzelfde als een constatering, zei Van de Putte desgevraagd. Maar omdat uit ander onderzoek blijkt dat na melding van kindermishandeling bij Veilig Thuis in 93 procent van de gevallen ook een constatering van kindermishandeling volgt, is aannemelijk dat de screening opvallend veel kindermishandeling mist.

Van de Putte vertelde over een jongetje van twee in haar eigen behandelkamer, met een verdachte blaar op zijn voet. Toen zij zekerheidshalve röntgenfoto’s van het jongetje liet maken, bleek de peuter ook diverse botbreuken te hebben. Er was hier een kind meermalen ‘door alle mazen’ van de verplichte screening gegaan, constateerde Van de Putte. ‘Dan denk je toch: waar dóen we dit voor?’

Van de Putte stelt dus voor de verplichte brede screening af te schaffen ten gunste van betere scholing van alle betrokkenen in signalen waar ze alert op kunnen zijn.

Ze noemde als voorbeeld de verplichte cursus brandpreventie die zij, zoals al het personeel van het UMC Utrecht, elk jaar met tegenzin doet. Van de Putte stelt voor iedereen dan ook een cursus in het herkennen van kindermishandeling te geven.

Hoe het verplicht screenen op kindermishandeling een illusie bleek

Margriet Oostveen was donderdag op het Jaarcongres Huiselijk Geweld, waar ze luisterde naar Elise van de Putte. ‘Ze hield een zó ontluisterend verhaal, dat de rest van de dag toch vooral bleef hangen hoe verraderlijk de illusie van controle van dit soort ‘gerichte aanpak’ kan zijn.’ Lees haar verslaggeverscolumn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.