Experimentele theatersoap op film

Ongecompliceerd schateren is er niet bij tijdens de filmvoorstelling-in-vijf-delen Poes Poes Poes, en dat valt sommige bezoekers tegen. Regisseurs Van den Eede en Van Passel tillen er niet aan....

Van onze verslaggever Pablo Cabenda

Zijn co-filmregisseur van de theatersoap in vijf delen Poes Poes Poes, Frank van Passel, heeft net verslag uitgebracht van de verhitte discussie die woedt op de Belgische internetsite van de filmvoorstelling. Wat bleek: theater/filmliefhebbers die dachten ongecompliceerd te kunnen schateren om de belevenissen van de bewoners van het Ardeense plaatsje Drempel, dat zich voorbereidt op de zonsverduistering van 1999, voelden zich bekocht omdat er zo te weinig te lachen viel.

Het had gekund. Het geestige boek met dezelfde titel van Paul Mennes, dat verhaalt over de slapstick-achtige consternatie die het doodse dorpje overvalt als het onder de voet wordt gelopen door pers en toeristen, geeft alle aanleiding tot voorpret.

Van den Eede: 'Maar het stuk is niet gebaseerd op het boek. Het idee voor Poes Poes Poes werd in 1998 geboren toen ik bij theatergroep Victoria Wysiwyg regisseerde. Dat was geschreven door Mennes. We hadden toen al ideeën voor Poes Poes Poes. Mennes was alleen eerder met zijn boek.'

Van Passel: 'In aflevering 1 hebben we expres stevig ingezet zodat alle zeikerds die zouden klagen dat het niet grappig was meteen afvielen.'

En met die zeikerds bedoelt hij dus al die kijkers met vastgeroeste verwachtingspatronen over hoe een film of theatervoorstelling eruit moet zien.

Want ook al heeft Poes Poes Poes, dat in het kader van het Holland Festival in Nederland te zien is, de kwalificatie soap meegekregen, verwacht niet diezelfde gebruikersvriendelijkheid die het genre eigen is: die lange dramatische close-ups of een tot in de eeuwigheid uitgesponnen plot. Poes Poes Poes is een experimentele voorstelling die tot stand is gekomen door spelimprovisatie van acteurs van de Vlaamse theatergezlschappen Victoria en de Koe. De opzet was nu niet eens de nadruk te leggen op de narratieve kant van een film, maar op de speldynamiek.

Van Passel: 'Honderd jaar kijken we zo naar tv en cinema. Alles draait om de plot, altijd. Het zit in onze genen heel diep.'

Van den Eede: Én we werkten voor een film met een theaterbudget, dat veel lager ligt. Dat dwingt je ook tot improviseren. Om onder moeilijke omstandigheden andere oplossingen te zoeken. Zo van: ik heb het dure speelgoed niet, maar hoe ga ik het namaken.'

Van Passel: 'Het is die terreur van de techniek waar je met film altijd mee te maken hebt. Je wilt het perfecte licht en geluid. Wat er vaak op neerkomt dat voor de filmesthetiek alles moet opschuiven. We hadden daar maling aan en radicaal gezegd on s'en fout. Laat het toeval maar een grote rol spelen.'

In de praktijk komt het erop neer dat in Poes Poes Poes van een plot vaak niet meer dan een spoor is te ontdekken. Er is gefilmd tijdens een acteursvergadering waarin wordt gediscussieerd over de gêne van een actrice om zich functioneel bloot te geven. Acteurs spelen diverse rollen waaronder zichzelf. En in plaats van figuranten in te huren gebruikte de filmcrew gewoon het plaatselijk café met de bijbehorende stamgasten.

Van den Eede: 'Daar is heel extreem de link met het theater. Die interactie met publiek. De acteurs moeten dan namelijk niet stoppen maar gewoon doorgaan als een derde figuur binnenloopt en zich ermee bemoeit. We noemen het ook liever theater op doek.'

Het is niet het enige toneelmatige aspect van Poes Poes Poes. De reden dat de regisseurs hebben gekozen voor vertoning in theaters in plaats van een uitzending op tv heeft te maken met de bereidheid van het theaterpubliek mee te gaan in een fantasie die tot stand komt met minimale middelen.

Van Passel: We wisten dat we ver konden gaan. We moesten ver gaan. We moesten bereid zijn om hiermee op ons gezicht te gaan.'

Van den Eede: 'Wij wilden niet onze fantasie laten beperken door die van de schrijver. Die heeft al die prachtige dialogen geschreven. Dan is onze fantasie nodig om die dialogen in een fantastische context te plaatsen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden