Experimentele pillen voor waaghalzen

In een loods in Beverwijk werd vorige week 150 kilo designerdrugs in beslag genomen. Straatwaarde: 750 duizend euro. Designerdrugs zijn in opkomst. En vooral populair bij jongeren. Maar wat is het voor spul?

Wat zijn designerdrugs?

Designerdrugs worden gemaakt uit bestaande geneesmiddelen en bevatten psychoactieve stoffen die een gevoel van euforie of alertheid geven. Meestal worden de effecten van cocaïne en xtc nagebootst. Designerdrugs worden in kleine laboratoria vervaardigd door amateurs, en luisteren naar obscure namen als 5-MeO-DMT.

Het European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction ontdekte dit jaar 41 nieuwe psychoactieve stoffen. Volgens drugsonderzoeker Peter van Dijk van het Trimbos- instituut kunnen dit niet nieuwe drugs worden genoemd, omdat het 'slappe aftreksels' zijn van bestaande verdovende middelen. 'Het effect en de populariteit van xtc en het bestandsdeel MDMA zijn nooit overtroffen.'

Zijn ze verboden?

Xtc en minder bekende designerdrugs als 2-CB en 1-benzylpiperzine staan inmiddels op de lijst van harddrugs van de Nederlandse Opiumwet, maar veel middelen nog niet. Het is lastig om de makers bij te benen, want als één atoom in een molecuul wordt gewijzigd, luistert de drug alweer naar een nieuwe naam. Er is ook nog de Geneesmiddelenwet, die de productie en handel van niet-geregistreerde geneesmiddelen verbiedt. De pakkans is daardoor groter dan in landen waar dergelijke wetgeving ontbreekt. Op internet zijn designerdrugs makkelijker te krijgen. Ze worden daar cryptisch omschreven als plantenvoeding, insectenverdelger of luchtverfrisser. 'Op het label staat dan: niet voor menselijke consumptie', aldus onderzoeker Van Dijk. Maar dat houdt waaghalzen niet tegen.

Wie gebruiken designerdrugs?

'Psychonauten', zegt Van Dijk. Experimenteerders 'met een passie voor drugs', die internetfora afstruinen naar het nieuwste middeltje. Het is een 'marginale' groep, omdat xtc en cocaïne in Nederland tamelijk betaalbaar en makkelijk verkrijgbaar zijn. 'Vergeet ook niet dat de meeste mensen van nature conservatief zijn, slechts een paar procent van de bevolking heeft überhaupt drugs gebruikt.' Staatssecretaris Teeven (Justitie) ziet 'vooralsnog geen aanwijzingen dat dergelijke middelen op grote schaal worden gebruikt', zo meldde hij eind juli aan de Kamer. Ook is volgens Teeven 'bij designerdrugs soms sprake van zeer kortdurend, niet bestendig gebruik'.

Toch houdt het Trimbos-instituut nieuwe psychoactieve stoffen nauwlettend in de gaten. Want proefkonijn spelen brengt enorme gezondheidsrisico's met zich mee, hoe klein de groep experimenteerders ook is. Van Dijk: 'Over xtc zijn tweeduizend wetenschappelijk artikelen verschenen, maar over veel middelen is nog niets bekend.'

Zullen designerdrugs in de toekomst populairder worden?

Verslavingsinstelling Jellinek stelt op haar website dat, naarmate de wetenschap vordert, het denkbaar is dat voor elk gewenst effect een drug kan worden ontworpen. 'In de pauze even 30 minuten ontspannen of voor een vergadering van twee uur je verlegenheid verliezen.' Trimbos-onderzoeker Van Dijk denkt dat het niet zo'n vlucht zal nemen. 'Als ik in mijn glazen bol kijk, zie ik over tien jaar hetzelfde rijtje van xtc, cocaïne, cannabis, amfetamine, en in mindere mate heroïne en ghb.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden