Expat is terug van weggeweest

Het aantal expats neemt na een dip in de afgelopen jaren nu wereldwijd weer toe. Bedrijven hechten steeds meer waarde aan internationaal ervaren personeel, en hun werknemers profiteren mee.

De crisis is voorbij. Althans, zo lijkt het voor ex-patriots, beter bekend als expats. Het aantal werknemers dat voor een periode in het buitenland gaat werken zal het komende jaar stijgen, zo verwachten bedrijven wereldwijd.


Hoe anders was het in 2009, toen een jaar na het begin van de financi-ele crisis de gevolgen daarvan langzaam zichtbaar werden. Dure buitenlandse werknemers werden massaal teruggehaald naar het hoofdkantoor. 'Het was kortetermijndenken', zegt Marian van Bakel, die in 2012 aan de Radboud Universiteit in Nijmegen promoveerde op onderzoek naar hoe expats het best kunnen worden gefaciliteerd. 'In korte tijd werd veel bespaard op dure expatcontracten, maar dat ging ten koste van de ontwikkeling van talent.'


Hoewel de crisis aanhoudt, is weer een stijging te zien in het aantal expats. Onderzoek van adviesbureaus Brookfield en het Nederlandse Mercer laten zien dat dat sinds 2011 met ruim 50 procent is toegenomen.


Bedrijven die willen bijblijven in de globaliseringstrend hebben hun strategie aangepast. Bang als ze zijn dat zij hun talent kwijtraken aan de concurrentie en op langere termijn niet meer kunnen meekomen met de concurrentie, sturen ze werknemers naar het buitenland. Daar ontwikkelen ze vaardigheden waar hun werkgevers van kunnen profiteren. 'Zeker multinationals hebben baat bij personeel dat bekend is met lokale culturen en bedrijfsprocessen', aldus Van Bakel.


Werknemers worden ook naar het buitenland gestuurd omdat zij technische expertise bezitten die daar ontbreekt, zegt Manon Gerritsen, consultant bij Mercer. 'Ze kunnen kennis overbrengen en helpen een nieuwe vestiging op te zetten, en ze zijn belangrijk voor het behoud van de bedrijfscultuur.'


Voor werknemers is een expatperiode aantrekkelijk. Zij krijgen de kans een avontuur aan te gaan, vaak met betere arbeidsvoorwaarden. 'Het is soms een persoonlijke wens van werknemers', zegt Gerritsen. 'Om goed personeel te behouden, honoreren bedrijven die.'


Het onderzoek van Mercer toont aan dat werknemers met een expatperiode op hun cv sneller in aanmerking komen voor promotie. Ook het verbreden van de horizon en de financiële voordelen van zo'n periode zijn belangrijke redenen om naar het buitenland te gaan, zo staat in het rapport van Brookfield.


De nieuwe toename van expats betekent echter niet dat er niets is veranderd. De tijd van meerjarige, duurbetaalde contracten waarbij de expat van alle gemakken - huis, scholing van de kinderen etcetera - wordt voorzien, is voorbij. 'Er is een grote groep die voor een korte periode naar het buitenland wordt gestuurd. Minder dan een jaar, zonder gezin, op projectbasis', zegt Maarten Bremer, directeur van Intercultural Professionals van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), dat veel Nederlandse expats begeleidt.


Bedrijven hebben hun salarisbeleid voor expats aangepast. Niet langer krijgt iedere expat hetzelfde contract. Gerritsen: 'Expats die na hun uitzending langer in het buitenland willen blijven werken, kunnen rekenen op minder gulle contracten.'


De verwachting is dat de stijging van het aantal expats de komende jaren aanhoudt. 60 procent van de ondervraagde bedrijven verwacht meer mensen over de grenzen te sturen, blijkt uit het onderzoek van Brookfield. 'De uitdagingen die gepaard gaan met globalisering worden de komende jaren alleen maar groter', zegt Van Bakel. 'Bedrijven zullen daarop moeten inspelen'.


'Een verrijking om even weg te zijn'


Paul de Raad (34): 'Het is een verrijking om even uit Nederland weg te zijn.' Sinds negen maanden is hij voor Air France KLM werkzaam in Madrid als commercieel directeur voor Spanje en Portugal. Bij de luchtvaartmaatschappij zijn expatposities zeer gewild, zegt De Raad. 'Je bent meer je eigen baas als je niet op het hoofdkantoor zit.'


Bij Air France KLM worden de meeste expats voor een periode van twee tot vier jaar uitgezonden. Best een lange tijd maar 'gelukkig kan ik gemakkelijk op en neer naar Nederland.' De Raad krijgt huisvesting en taalles vergoed. Maar geld is niet de reden waarvoor je het moet doen, zegt hij. Zo goed is de aanbieding niet. 'Als je in het buitenland zit, kun je een second opinion vormen. Je kunt de Nederlandse ratrace van carrière en ambitie van een afstandje te bekijken en uitvinden wat je echt belangrijk vind.'


'Nieuwe culturen en uitdagingen'


Willem van Oort (48) werkt al dertien jaar in het buitenland. Nu zit hij al een tijdje in Spanje. Tegenwoordig heeft Van Oort een marketingbedrijf en probeert hij voor Barcelona grote congressen naar de stad te halen. Tot vier jaar geleden werkte hij voor grote internationale bedrijven. 'Ik ben altijd nieuwsgierig naar nieuwe culturen en uitdagingen', zegt Van Oort. Voor zijn familie hoeft hij het niet te laten, want zijn vrouw is Spaanse en zijn kinderen zijn in Spanje geboren. 'Wij blijven hier nog wel even.' Volgens Van Oort geeft werken in het buitenland je een nieuw perspectief. Daarom wil hij ook graag andere expats helpen. Op LinkedIn heeft hij de grootste Spaanse expat community opgericht, met zo'n 5.300 leden. Van Oort: 'Het is een belangrijke bron geworden voor werk en het delen van ervaringen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden