Reportage Exotische huisdieren

Exotische huisdieren belanden in steeds vollere opvang: ‘Veel kopers zijn naïef’

De Savannahkat in zijn kooi. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Relmuizen, degoes en hybride kattensoorten: exotische ‘huisdieren’ zijn populair. Stichting Aap uit Almere vangt ze op als baasjes zich geen raad meer weten. ‘Ons doel is niet om van de hele Flevopolder een opvang te maken’. 

In haar verblijf bij Stichting Aap in Almere kijkt Tahiya loom voor zich uit, schuilend voor de regen. Ze is een Savannahkat, een kruising tussen een gedomesticeerde kat en een cerval, een katachtige die leeft op de Afrikaanse savanne. Savannahkatten zijn schattig en lief als kitten, maar moeilijk om zindelijk te krijgen. En als ze hun nagels in je meubels zetten, houd je weinig huis meer over.

Toch is deze ‘hybride’ kat gewoon te koop in Nederland, net zoals veel andere exotische dieren. Tot grote bezorgdheid van de stichting Aap uit Almere, die apen en andere exotische zoogdieren opvangt. Vaak zijn ze afkomstig van circussen, uit proefdierlaboratoria of zijn ze in beslag genomen door de douane. Geregeld zijn ze ook afkomstig van particulieren, die zich er geen raad meer mee weten.

‘Via beurzen, Marktplaats en Facebook hebben we in drie maanden tijd 55 exotische zoogdiersoorten gevonden die volgens ons totaal ongeschikt zijn als huisdier’, zegt Raquel García van Stichting Aap. ‘Van kleine degoes tot stokstaartjes, van zebra’s tot hybride katachtigen. Mensen kiezen een exotisch dier om zich mee te onderscheiden. Een hond, kat of konijn vinden ze niet bijzonder genoeg.’

Meestal is het houden van deze exotische dieren legaal, maar weten de baasjes niet waar ze aan beginnen, aldus García. Ze noemt het voorbeeld van de degoe. ‘Ze lijken op hamsters, maar ze hebben heel specifieke dieeteisen. Als je ze fruit geeft, krijgen ze snel last van diabetes en is de kans op blindheid groot.’

Stichting Aap gaat ervan uit dat de meeste mensen die een exotisch huisdier kopen, dat doen met de beste bedoelingen. ‘En ook de meeste handelaren zijn bonafide. Maar zeker op Marktplaats en Facebook ontbreekt de juiste informatie’, zegt García. ‘Veel kopers zijn naïef. Exotische dieren hebben complexe behoefte qua verzorging, dieet en leefruimte. Of ze vormen een risico voor de verspreiding van ziektes.’

En dus is het de laatste jaren steeds voller geworden bij Stichting Aap. Veel dieren komen op een wachtlijst, want de dierenwelzijnsorganisatie vangt in Almere ook dieren op uit andere Europese landen. In Spanje is nog een locatie voor (circus-)leeuwen, tijgers en panters. ‘Ons doel is niet om van de hele Flevopolder een opvang te maken’, zegt García. ‘Daarom lobbyen we ook voor beter wetgeving. Dat noemen we dweilen met de kraan dicht.’

Een verzorgster van stichting Aap voert dieren door het voedsel boven in de hokken te gooien. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Lijst

De overheid probeert het houden van exotische dieren al langer aan banden te leggen, door het opstellen van een ‘positieflijst’. Dat is een lijst met dieren die je verantwoord kunt houden. Dieren die daar niet op staan, mogen niet. Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) hoopt nog dit jaar zo’n positieflijst vast te stellen.

Er kleven wel haken en ogen aan. Al vier keer eerder is zo’n lijst tegengehouden door de rechter, omdat het juridisch niet op orde was. Tot grote vreugde van Cathrienke Brandt van het Platform Verantwoord Huisdierenbezit, waarin onder meer fokkers zijn vertegenwoordigd. ‘Wij zien niets in een positieflijst. Denkt u nu werkelijk dat zoiets helpt? Mensen trekken zich daar niets van aan. Het is onbegrijpelijk dat de minister het toch weer probeert.’

Het Platform Verantwoord Huisdierbezit is voorstander van houderijvoorschriften. Die moeten voor alle mogelijke dieren uiteenzetten hoe je ze moet verzorgen, hoeveel ruimte ze nodig hebben, en wat ze moeten eten. Brandt: ‘Waarom zou je geen kudde olifanten mogen houden, als je aan de voorschriften houdt?’ Volgens haar zijn de zorgen over exotische dieren overdreven. ‘Met konijnen is het een ramp, die sterven bij bosjes omdat ze slecht worden verzorgd.’

Witoorpenseelaap, nummer 3 op de lijst van meest geredde dieren uit huishoudens door Stichting Aap. Beeld Wikipedia

Onduidelijk

Het Platform vindt de regelgeving nu onduidelijk. Volgens Brandt zijn veel fokkers ‘doodsbang’ voor invallen door de inspectie. ‘En het mag niet gebeuren dat mensen die verantwoord omgaan met hun dieren worden bestolen van hun hobby.’

Bij Stichting Aap hopen ze vurig dat de nieuwe positieflijst wel juridisch waterdicht is. Intussen wordt geprobeerd om opgevangen dieren te herplaatsen, bijvoorbeeld in dierentuinen. Dat zal vermoedelijk wel lukken voor de stokstaartjes Joselito en Mona, maar het is lastiger voor Savannahkat Tahiya. ‘De meeste dierentuinen willen geen hybride dieren’, zegt Raquel García. ‘Die passen niet bij de fokprogramma’s voor bedreigde diersoorten. Gelukkig willen sommige dierentuinen ze wel, maar dan voor de educatie: haal ze niet in huis.’

Top 10 meest geredde dieren uit huishoudens door Stichting Aap

1 Degoe (86)

2 Boomeekhoorn (40)

Witoorpenseelaap (35)

4 Relmuis (30)

5 Stinkdier (12)

6 Zwartstaart Prairiehond (11)

Witbuikegel (11)

Suikereekhoorn (8)

Stokstaartje (8)

10 Aziatische kleinklauwotter (6)

Druiven, gekookte eieren en zelfs een hangmatje, niets was te veel voor verstekeling Edwin

De bemanning van een Nederlands vrachtschip trof aan boord een aapje aan. Hij mocht twee maanden meevaren, terwijl de bemanning zocht naar een veilige thuishaven voor het dier. In augustus 2018 arriveerde Edwin in Vlissingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden