EXEDRA Vitrage als een mistvlaag

Naar buiten kijken - als kind ging je dat wel eens doen, het was een serieuze activiteit, net als tekenen of verstoppertje....

De tentoonstellingsruimte van Stichting Exedra in Hilversum is rondom uit ramen opgebouwd. Niet omdat er buiten zoveel te zien is, integendeel, daar gebeurt bijna niks, alleen de sneeuw smelt er weg, in modderige plasjes. Iemand moet hebben gedacht: laten we naar binnen gaan kijken!

Goed idee. Tussen de gesloten portiekwoningen en een enkele winkel aan de autoweg is Exedra een oase, een royaal verlichte etalage voor de kunst - en dus een dubbelzinnig domein, want geen kunstenaar is zo goed of hij is ook een beetje slecht - gemeen genoeg om bijvoorbeeld de gordijnen dicht te trekken.

Dat doet Peter Stel, één van de deelnemers aan Vloeibaar Harnas, een groepstentoontelling die 'de positie van het kunstwerk' en 'de relatie met het publiek' wil herdefiniëren. Het gordijn van Peter Stel is gemaakt van dunne witte stof, doorschijnend genoeg om er doorheen te kunnen turen, maar ook rijk aan plooien, en derhalve dik genoeg om het zicht te hinderen, van buiten naar binnen en andersom. De kunst laat zich niet zomaar kennen.

Het gordijn is nogal spectaculair: niet alleen omdat het zo'n enorme lap is, die het hele gebouwtje aan de Langestraat versluiert, maar ook omdat het, meter na meter, open en dicht rolt uit eigen beweging, onverwacht, net als je met je neus tegen het raam staat om (van buiten naar binnen) de mysterieuze muurtekening van Erik Odijk te bekijken of (van binnen naar buiten) het balkon van de overburen te bespieden, door één van de minuscule verrekijkertjes die Robbert van der Horst achter pilaren in het interieur heeft verstopt.

Van der Horst interviewde de mensen die boven Exedra wonen, over hun uitzicht, waar weinig eer aan te behalen valt. Wie hier zijn hondje wil laten uitrazen, zal inventief moeten zijn. 'Vroeger was verderop een veldje, maar dat wordt nu bebouwd. Gelukkig is in de berging beneden een lange gang. Daar kan hij achter de bal aan rennen. Mijn hond is niet zo groot,' horen we de bovenbuurman keuvelen door een koptelefoon, bij een verrekijker met uitzicht op een rijtje deurbellen naast een 'nagelstudio'.

En krrr, krrr, daar komt opnieuw de vitrage aangerold, een mistvlaag die het publiek de blik naar binnen doet keren, en via de achterwand van de galerie naar een denkbeeldige buitenruimte.

Erik Odijk werkte twee weken aan zijn imposante houtskooltekening op de muur en op twee zuilen die, als boomstammen nu, voor die muur verrijzen. Op de vloer ligt een roetlaagje, het restant van zijn inspanningen ter plaatse, als organisch afval. De illusie is werkelijk machtig: de tekening onthult een doorsnede van de aarde, in vele lagen, of golven, een kolkende zee - in een romantische, zwaar dramatische close-up van de vrije natuur.

Het landschap dat zich hier meterslang uitstrekt, wordt even verderop weer ingekaderd door Peter Stel, die niet alleen het echte Hilversumse uitzicht manipuleert met zijn ruisende vitrage, maar ons ook een verraderlijke blik gunt op een uitheems berglandschap op een grote kleurenfoto. We kijken naar buiten, tussen twee gebloemde gordijntjes door, maar eigenlijk naar binnen, waar de verveling dreigt toe te slaan: in het interieur van een caravan.

Wilma Sütö

Vloeibaar Harnas , t/m 21 maart bij Stichting Exedra, Langestraat 52, Hilversum, open: wo-za 12-17 uur, zo 14-17 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden