Excuus bij emotionele Indië-herdenking

In Roermond werden de ruim zesduizend gevallen militairen in Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea herdacht. Balkenende was als eerste minister-president aanwezig...

'Bulk. Zo voelden we ons toen we werden gestuurd.' Als jongen van 19jaar moest Jaap Brink in 1946 als telegrafist vanuit de polder bij Kampennaar West-Java. 'Terug in Nederland werden we behandeld als SS'ers.'

In een exotisch gekleurd shirt is Brink naar de jaarlijkse herdenkingbij het Indië-monument in Roermond gekomen. Ruim zesduizend militairenkwamen om bij missies in Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea tussen 1945 en1962. Voor het eerst is er een minister-president aanwezig bij deherdenking in Roermond.

'Dat maakt voor mij niets goed', zegt Brink. 'Ik ben hier om mijnomgekomen vrienden uit de divisie '7 december' eer te brengen. We moestenrust, orde en veiligheid brengen in een land dat op drift was na de Japansebezetting. We hebben daar verschrikkelijke dingen meegemaakt. De heenreiswas het ergste. Ik heb veertien dagen met het braaksel van een ander overmijn kleren gelopen.' Toen Brink in januari 1950 naar Nederlandterugkeerde, was zijn baan bij de Rijksgebouwendienst door een anderingenomen.

Bij het monument in Roermond is niet voor iedereen een zitplek. Mensenzitten in het gras rond de gedenkpalen voor de diverse bataljons. Met veelmoeite geven ze gehoor aan het bevel om op te staan voor het eresaluut.Dertigduizend flesjes mineraalwater van het leger zorgen voor koelte inde stralende zon.

'Ik ben blij dat Balkenende is gekomen, en niet iemand uit datkoningshuis van ons. Dan was ik thuis gebleven', zegt een man in kostuumzonder eremetaal. 'Ik heb alle medailles en insignes geweigerd. Voor hetvervoer hierheen heb ik zelf betaald. Schandalig zijn we destijdsbehandeld.'

'Respect' is het sleutelwoord in de toespraak van minister-presidentBalkenende. 'U hebt naar beste geweten gehandeld en uw plicht uitgevoerd.'Verontschuldigingen zijn er voor het 'niet adequate handelen van deNederlandse regering' bij de dekolonisatie van Nederlands-Indië.

Vier straaljagers in formatie verbreken oorverdovend de ruime minuutstilte na de toespraak. 'Het ijs hangt me op de rug, elke keer als ik datzie', fluistert een toeschouwer.

De Eindhovense mevrouw Peer (67) is voor de zestiende keer in Roermond.'De naam van mijn vader staat op het monument. Hij sneuvelde in 1947 inSoerabaja. De herdenking is voor mij elk jaar heel emotioneel. Maar datBalkenende wilde komen, dat vind ik prachtig. Dit voelt toch als een beetjeerkenning.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden