Excessen bepalen negatief beeld van jongeren

Jongeren worden sinds kort gezien als het grootste probleem van Amsterdam, nog erger dan junks en hondenpoep, zo bleek uit een onderzoek van de Amsterdamse politie....

Het 'algemene gevoel van onveiligheid' is er niet minder op geworden. Relletjes en hangjongeren boezemen de burger angst in, mede door de uitgebreide berichtgeving in de media. Natuurlijk zijn niet alle jongeren lief, zegt Hamid Oujaha, jongerenwerker bij de Marokkaanse jongerenvereniging Argan in Amsterdam.

Maar Oujaha vindt ook dat de politie 'incidenten aanwakkert'. In Amsterdam-Oost werd een jongen ten onrechte beschuldigd van diefstal, toen hij een auto bekeek die te koop stond. Hierdoor ontstond een rel in de buurt.

Zulke incidenten worden door de media aangedikt, meent Oujaha. 'Ze blazen het op uit sensatiezucht en denken alleen aan de kijkcijfers.' Dat de burger bang wordt door deze negatieve berichtgeving, vindt hij een logisch gevolg.

Volgens hem valt het wel mee met de criminaliteit onder de Marokkaanse jongeren waarmee hij werkt. 'Ze voelen zich verloren in de Nederlandse samenleving en zijn gefrustreerd, maar de meesten zijn echt niet crimineel. Misschien jatten ze weleens een chocolaatje bij Albert Heijn, maar dat is geen zware criminaliteit.'

Zijn stelling wordt min of meer bevestigd door een onderzoek van de gemeente Amsterdam naar aanleiding van de relletjes in Overtoomse Veld in 1998. Van de ruim 30 duizend jongeren in Amsterdam-West worden er ongeveer 300 als crimineel beschouwd, terwijl nog eens 900 tot de 'risicogroep' zouden behoren. Daar staat uiteraard tegenover dat de jeugdcriminaliteit - over een wat langere periode bezien - is gestegen en dat er met enige regelmaat ernstige incidenten plaatsvinden.

Het negatieve beeld van jongeren is geen exclusief Amsterdams verschijnsel. De Utrechtse hoogleraar pedagogiek Micha de Winter becijferde ooit dat slechts 2 procent van de berichtgeving over jongeren een positieve strekking heeft.

'Jongeren en ouderen leven steeds meer gescheiden van elkaar', zegt Nel van Dijk, directeur van het Landelijk Bureau Leeftijdsdisciminatie. Vroeger hadden verschillende leeftijdscategorieën meer contact, gelooft zij. 'Als je elkaar niet kent, zijn het de excessen die het beeld bepalen. Jongeren vinden ouderen ziek, zwak en misselijk. Ouderen vinden jongeren gewelddadig en crimineel. Natuurlijk zijn er ernstige incidenten geweest, maar die moeten toch niet doorslaggevend zijn', zegt Van Dijk.

Hoewel de instelling van Van Dijk zich traditioneel met ouderen bezighoudt, constateert zij dat ook jongeren in toenemende mate het slachtoffer worden van leeftijdsdiscriminatie.

Van Dijk constateert een merkwaardige paradox. Enerzijds zijn jongeren de helden van de consumptiemaatschappij en wordt jeugd geïdentificeerd met belangrijke culturele waarden als schoonheid, flexibiliteit en creativiteit. Anderzijds worden jongeren voortdurend geassocieerd met misdaad, geweld, dronkenschap en drugsgebruik.

'Ik heb daar ook geen verklaring voor. Ik zie alleen dat mensen op het ene moment zeggen dat jongeren een groot probleem vormen en op het volgende moment doodleuk beweren dat je in je bedrijf vooral jongeren moet aannemen, omdat die zo flexibel en vernieuwend zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden