Excentriek, briljant, spilziek, gelovig moslim

De nieuwe president van Indonesië, Habibie, was de langst dienende minister onder zijn voorganger Soeharto. Habibie genoot het absolute vertrouwen van Soeharto, die hem vijf jaar geleden al als vice-president naast zich wilde hebben....

BACHARUDDIN Jusuf Habibie werd koud genoemd als kandidaat voor het vice-presidentschap of in binnen- en buitenland barstte de kritiek los. Het IMF, de VS, Japan en oud-premier Lee Kuan Yew van Singapore, lieten nadrukkelijk doorschemeren dat Habibie een verkeerde keus zou zijn die ernstige gevolgen voor Indonesië kon hebben.

De reacties op zijn benoeming tot president logen er niet minder om. In financiële kringen in Londen werd met verbijstering en afgrijzen gerageerd. 'Wij maken ons grote, grote zorgen dat degene die thans de leiding heeft geen flauw benul heeft van het sturen van een economie', zei een pensioenfondsbeheerder. Een vooraanstaand bankier noemde Habibie ooit 'een man met een grote visie die helaas meestal verkeerd is gericht'.

Umar Juoro, als econoom werkzaam bij een Indonesische denktank waarmee Habibie jarenlang nauwe betrekkingen onderhield, oordeelde echter veel milder. Habibie 'is intelligent en realistisch. Hij is niet alleen maar op macht uit. Hij is een wetenschapper. Hij staat open voor discussie. Als wij hem met feiten kunnen overtuigen, zal hij de bereidheid aan de dag leggen om veranderingen door te voeren'.

'Ik ben bezig een land op te bouwen', gaf prof. dr. ing. Habibie in zijn twintig jaar als minister van Onderzoek en Technologie wel eens als verklaring voor zijn ambitieuze en geldverslindende projecten. 'De afgelopen twintig jaar hebben we meer bereikt dan de Nederlandse kolonisten in 350 jaar.'

De als briljant en excentriek omschreven Habibie (61) spreekt vloeiend Duits. Hij studeerde vliegtuigbouw aan de Technische Hogeschool van Aken en trad in dienst bij Messerschmitt-Bölkow-Blohm. Toen president Soeharto hem in 1974 terughaalde naar Indonesië, had hij het geschopt tot vice-president van het Duitse vliegtuigconcern.

De vijftien jaar oudere Soeharto was als een tweede vader voor Habibie. Eenmaal terug in Indonesië mocht hij van Soeharto een defensie-industrie op poten zetten. Vier jaar later werd hij benoemd tot minister van Onderzoek en Technologie. Sindsdien is zijn naam onlosmakelijk verbonden met een conglomeraat van tien grote staatsbedrijven die hij al snel in handen wist te krijgen en met geldverslindende projecten waarvan de financiering niet altijd even helder is. Vaststaat dat vele miljoenen die bestemd waren voor herbebossingsprojecten zijn doorgesluisd naar de vliegtuigfabriek IPTN, waar het eerste Indonesische passagiersvliegtuig wordt gebouwd.

Habibie is een gelovig moslim, die met toestemming van Soeharto de Associatie van Indonesische Moslim-intellectuelen oprichtte. Dit gezelschap verwierf zich al snel een invloedrijke positie, niet in de laatste plaats doordat onder Habibies leiding werd overgegaan tot de oprichting van een islamitische bank, een denktank (Cides) en een dagblad (Republica).

Habibie heeft geen militaire achtergrond, wat binnen de Indonesische gezagsverhoudingen op zijn minst opmerkelijk mag worden genoemd. Het is een publiek geheim dat een aantal hoge Indonesische militairen niet gecharmeerd is van Habibie, 'Rudy' voor vrienden. Zelf placht hij zijn mentor SGS te noemen ofwel Super Genius Soeharto.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden