Examenvrees

HET EINDEXAMEN van het voortgezet onderwijs speelt zowel in het leven van jongeren als in de maatschappij een cruciale rol....

Op de huidige eindexamenregeling bestaat kritiek. De door de scholen zelf ontworpen en afgenomen schoolonderzoeken, die meetellen in het eindcijfer, liggen al jaren onder vuur. Natuurlijk, de Onderwijsinspectie controleert of er grote verschillen zitten tussen de uitslag van het schoolonderzoek en het centraal schriftelijk examen, maar desondanks bestaat de mogelijkheid om met de eigen toetsen het eindcijfer te beïnvloeden.

Een ander probleem is de enorme examendruk die op het lesprogramma van de hoogste klassen van havo en vwo ligt. Vrijwel alle tijd in vijf havo en zes vwo wordt gestoken in examentraining en schoolonderzoeken. Van gewoon onderwijs is nauwelijks sprake.

Het is daarom verheugend dat de Stuurgroep Tweede Fase, die de vernieuwing van de bovenbouw van havo en vwo voorbereidt, ook de eindexamenregeling wil moderniseren. Door het instellen van een 'examendossier' moet de overdreven examendruk in het laatste jaar verdwijnen. Al in vier havo of vijf vwo kunnen leerlingen onderdelen van het eindexamen afsluiten. Bovendien worden in het centraal schriftelijk minder vakken getoetst: alleen Nederlands, Engels en de vier of vijf vakken die in de gekozen profielen voorkomen.

Het is echter de vraag of die beperkte landelijk toetsing, die immers door de buitenwacht feitelijk als 'het eindexamen' wordt ervaren, voldoende is. Zo zullen bijvoorbeeld leerlingen die een cultuur-profiel kiezen geen centraal schriftelijk eindexamen hoeven doen in de wiskunde. Zo'n voor iedereen verplicht vak dreigt een 'vak achter de streep' te worden.

Opmerkelijk is verder dat de stuurgroep haar strenge aanpak heeft laten varen. Vorig jaar presenteerde zij een veel verstrekkender voorstel: leerlingen moesten èn voor de nieuwe schoolexamens èn voor het centraal schriftelijk afzonderlijk een voldoende halen. In de deze week gepubliceerde voorstellen blijft de huidige praktijk van het middellen van schoolexamens en centraal schriftelijk bestaan.

Het is jammer dat de stuurgroep haar oorspronkelijke lijn heeft verlaten. Met de eerdere strengere eis dat voor elk van de examenonderdelen een voldoende moest worden behaald, kon de stuurgroep de roep om selectie aan de poort van het hoger onderwijs aftroeven en helderheid scheppen over het niveau van het voortgezet onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden