Examen nu garandeert dat diploma overal gelijk is

In het artikel 'Uit het keurslijf' (de Volkskrant, 15 mei) suggereert een aantal deskundigen de centrale eindexamens in het voortgezet onderwijs af te schaffen....

De examens zouden vooral 'quizkennis' vragen. 'Waarom moet iedere havist bij aardrijkskunde de wet van Buijs Ballot leren?' zo wordt in het artikel gevraagd. Welnu, geen enkele havist hoeft die te leren, al jaren niet meer. Ook nu al worden vaardigheden getoetst. Zomaar een aardrijkskundevraag als voorbeeld: 'Beredeneer, met kaart 46D uit de atlas als uitgangspunt, waarom de inwoners hier (de inwoners van de Hoeksche Waard over de vorming van een stadsprovincie Rotterdam) tegen zijn.' (havo, 2001)

Overigens is het wel handig teweten wat een stadsprovincie is, al is dat feitenkennis. Te ver doorschieten naar vaardigheden zal op termijn de verzuchting 'ze weten zo weinig' over hbo- en wo-studenten slechts doen toenemen.

Een ander argument: het eindexamen zou scholieren niet stimuleren om constant te werken. Alleen tijdens de proefwerkweek wordt iedereen weer wakker. Het voorstel is daarom om tussentijds examens af te nemen. Dat verandert weinig wezenlijks. Dan zal men wakker worden vanwege het tussenexamen. Maar er wordt natuurlijk al voortdurend getoetst en er worden steeds rapporten gegeven om te voorkomen dat er pas voor het examen wordt gestudeerd. Geen argument dus om het eindexamen af te schaffen.

'We moeten een systeem ontwikkelen waarbij iedere dag er toe doet' zo lees ik. Daarmee is het onderwijs al dagelijks in de weer.

De school waar ik werk heeft contact met een Belgische school. Daar is men jaloers op het Nederlandse systeem dat inderdaad, zoals ook in het artikel staat, garandeert dat een havo-diploma overal dezelfde waarde heeft. Afschaffing zou dat op termijn ondermijnen.

Het alternatief om een opgavenbank te maken waaruit geput kan worden, is misschien zo gek nog niet. De onderbouwing ondergraaft de motivering evenwel: 'als een leerling alle duizend opgaven kent plus de bijbehorende antwoorden, me dunkt dat hij dan de lesstof beheerst.' Dus toch quizkennis.... Het maken en up to date houden van zo veel opgaven, allemaal van een gelijk niveau, lijkt me een klus groter dan de opzet van de huidige examens. Voor de basisvorming is zo'n systeem nooit van de grond gekomen.

Het wordt in het artikel niet genoemd, maar ik vrees dat de hoge kosten van de examens ook een argument zijn. Alles aan de scholen overlaten is tegenwoordig het devies. Dat op de scholen docenten dus zelf examens moeten gaan samenstellen, betekent meer werk met hetzelfde budget. Want de besparing die optreedt als de eindexamens verdwijnen, wordt vast niet aan de scholen uitbetaald.

De huidige opzet van de examens mag best eens onder de loep worden genomen. De gegeven argumenten zijn voor mij vooralsnog geen reden om ingrijpend te gaan veranderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden