Exact landen met 'hart-TomTom'

Philips ontwikkelde de Heart Navigator, die chirurgen nog beter hun weg in het hart laat vinden. Het Catharinaziekenhuis in Eindhoven werkt er al mee.

Wouter Keuning

eindhoven -Alsof hij vanuit een controleruimte een onbemande helikopter op afstand op het dak van een zeecontainer moet laten landen. Zo praat cardioloog Guus Brueren over de hartklep die hij via een katheter aan het inbrengen is bij zijn 87-jarige patiënt. 'Nu gaan we op zoek naar de juiste landingszone', zegt hij, als op het beeldscherm dat voor hem hangt te zien is dat de opgevouwen kunstklep bijna op de goede plek zit om het ding uit te vouwen. Zeven collega's staan de cardioloog op deze dinsdagmiddag bij tijdens de ingreep in de operatiekamer van het Eindhovense Catharinaziekenhuis.


Het beeld op de monitor geeft zeer nauwkeurig weer waar de katheter en het daaraan bevestigde 'landingsmechanisme' zich bevinden. De laatste zit nu precies op de juiste plek; ter hoogte van de oude, verkalkte klep, ver genoeg om de klep na de operatie niet los te laten schieten, maar net niet zover de linkerkamer van het hart in dat de kunstklep schade kan toebrengen aan de nog functionerende hartklep naast de kapotte klep. Op het beeldscherm boven de operatietafel is te zien hoe het smalle hoesje om de opgevouwen klep er via de katheter wordt afgetrokken. De prothese, in de vorm en grootte van een omgekeerde champagnekurk, zit precies goed.


De precisie van handelen is mede te danken aan de Heart Navigator, een apparaat dat specialisten van het ziekenhuis in de afgelopen jaren samen met Philips en wetenschappers van een aantal universiteiten hebben ontwikkeld. Alleen al in 2010 stak Philips 700 miljoen euro in de ontwikkeling van innovaties in de zorg waartoe ze ook de Navigator, die ze zelf de 'TomTom voor het hart' noemen, rekenen. Omdat het betrokken was bij de ontwikkeling ervan is het Catharinaziekenhuis het eerste in Nederland dat het apparaat tot zijn beschikking heeft. Sinds afgelopen dinsdag is de nieuwe monitor op de markt verkrijgbaar.


De toegevoegde waarde van de 'hart-TomTom' van Philips zit 'm in het feit dat het apparaat gegevens van verschillende scans combineert. De Navigator voegt van tevoren gemaakte 3D-beelden afkomstig van een CT-scan toe aan live-röntgenbeelden in 2D die tijdens de operatie worden gemaakt. Met extra aan dat beeld toegevoegde lijnen en gekleurde bolletjes weet de chirurg nog exacter dan vroeger zijn weg te vinden in het hart. De kans op het maken van fouten wordt zo steeds kleiner.


Het apparaat wordt gebruikt bij zogenaamde minimaal-invasieve hartoperaties. Ingrepen waar vroeger de borstkas voor moest worden opengemaakt, kunnen dankzij steeds betere beeldsystemen nu via een kleine inkeping in bijvoorbeeld de lies worden uitgevoerd. Groot voordeel voor de patiënt is dat de wonden veel minder ernstig zijn en de hersteltijd veel korter. Het aantal 'ligdagen' is dankzij de steeds verbeterde zorg en techniek sinds de jaren tachtig al teruggebracht van achttien tot zes, zegt Hans Bossink, topman van de healthcare-divisie van Philips in de Benelux. Ook mensen die te zwak zijn voor een openhartoperatie hebben veel baat bij het soort ingrepen dat cardioloog Brueren zojuist heeft uitgevoerd. 'Zouden ze niet geholpen worden, dan overlijdt de gemiddelde patiënt in deze situatie binnen drie maanden. Nu kunnen ze vaak nog een aantal jaar mee,' zegt Jacques Koolen, hoofd cardiologie van het Eindhovense ziekenhuis.


Wat Philips, dat in deze vorm van cardiologie een groeimarkt ziet, en de cardiologen betreft, is de lancering van de Navigator het begin van veel meer moois. Als het aan hen ligt kunnen ze in de toekomst tijdens een operatie, live, in kleur en 3D zien wat ze aan het doen zijn. Of de 87-jarige patiënt dat nog mee zal maken, is de vraag. Zij is waarschijnlijk allang blij dat ze komende maandag weer naar huis mag.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden