Ex-spion Noord-Korea doet trauma herleven

Opnieuw woede over ontvoeringen door Noord-Korea...

TOKIO Het levensverhaal van de Japanse Yaeko Taguchi lijkt steeds meer op een thriller met een verrassende ontknoping. In juni 1978 werd Taguchi, toen 22, op klaarlichte dag ontvoerd in Tokio en overgebracht naar Noord-Korea, waar ze geheim agenten van de Grote Leider Kim Il-sung de Japanse taal en omgangsvormen moest leren. Haar familieleden hebben nooit meer iets van haar vernomen en volgens de Noord-Koreaanse autoriteiten kwam ze in 1986 om bij een auto-ongeluk.

Maar Kim Hyong Hui, een vrouwelijke ex-spion uit Pyongyang die inmiddels in Zuid-Korea woont, heeft na een lang stilzwijgen voor nieuwe hoop gezorgd. ‘Yaeko leeft, daar twijfel ik niet aan’, zei ze afgelopen week tijdens een emotionele ontmoeting met Taguchi’s broer en zoon. De laatste was 1 jaar toen zijn moeder verdween en bezit van haar alleen nog een foto.

Tijdens de bijeenkomst in Pusan in Zuid-Korea, die druk werd bezocht door de media, vertelde Hyong Hui over haar hechte band met Taguchi, die was ontstaan toen ze in de periode 1981-’83 les van haar kreeg. Ook zei ze dat de Japanse na 1986 nog is gesignaleerd in de Noord-Koreaanse hoofdstad en later werd overgebracht naar het platteland. Het gesprek met Taguchi’s familie werd voortgezet achter gesloten deuren.

Vooralsnog is er geen bewijs dat Hyong Hui de waarheid spreekt. Bovendien is ze zelf een omstreden figuur. In 1987 werd ze in Zuid-Korea ter dood veroordeeld wegens medeplichtigheid aan de aanslag op een toestel van Korean Air, waarbij 115 doden vielen. Later kreeg ze amnestie en trouwde ze; al tien jaar leeft Hyong Hui een teruggetrokken bestaan met haar Zuid-Koreaanse echtgenoot.

Maar ondanks haar schimmige achtergrond heeft het optreden van de ex-spion indruk gemaakt en de woede in Japan en Zuid-Korea doen oplaaien. Zo schadelijk als de ontvoering van de Israëlische soldaat Gilad Shalit is (die al jaren vastzit ergens in de Gazastrook), voor de vrede in het Midden-Oosten, zo funest is de onzekerheid over de vermisten in Noord-Korea voor de politieke stabiliteit in de regio.

Het gaat om meer dan honderd Zuid-Koreanen en tientallen Japanners. De slachtoffers verdwenen eind jaren zeventig op raadselachtige wijze, met name uit kustplaatsen in beide landen. Lange tijd bestond het vermoeden dat het vijandige Noord-Korea er iets mee te maken had. Maar Kim Il-sung gaf geen krimp.

Na zijn dood in 1994 werd Kim opgevolgd door zijn zoon Kim Jong Il. Het zou nog tot 2002 duren voordat de nieuwe dictator de ontvoeringen toegaf. Hij deed dat tijdens een historische ontmoeting met de toenmalige Japanse premier Koizumi, die openstond voor betere betrekkingen met Noord-Korea. Kim Jong Il noemde de namen van vijftien Japanners, van wie er vijf meteen naar huis mochten. De overigen waren ‘overleden’ of ‘omgekomen’. De meeste Japanners geloofden daar niets van.

Tot vorig jaar was er echter weinig steun vanuit Seoul om de druk op Pyongyang verder op de voeren. De Zuid-Koreaanse ex-president Roh Moo Hyun stond immers een verzoeningsbeleid voor en schoof de ontvoeringkwestie onder het tapijt.

Zijn opvolger Lee Myung Bak kiest echter voor een hardere lijn en schuwt de confrontatie niet. Dat verklaart ook de plotselinge ontmoeting tussen de ex-spion en de familie van Taguchi.

De Japanse pers dringt aan op betere diplomatieke betrekkingen tussen Seoul en Tokio en een hechtere samenwerking op het gebied van de ontvoeringen. De onverschilligheid van het onbetrouwbare Noord-Korea mag niet langer worden getolereerd.

Maar de opwinding laat Kim Jong Il koud. Hij concentreert zich op de mogelijke lancering van een Noord-Koreaanse ‘satelliet voor vreedzame doeleinden’. De buren vermoeden dat het om een nieuwe langeafstandsraket gaat. Elke poging de satelliet te onderscheppen zal worden beschouwd als een oorlogsverklaring, waarschuwen de Noord-Koreanen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden