Ex-rechercheur loog tegen enquêtecommissie opsporingsmethoden; Cel voor Van Vondel om meineed

De rechtbank in Den Haag heeft woensdag de 43-jarige J. van Vondel veroordeeld tot een half jaar gevangenisstraf. Zij acht bewezen dat de ex-rechercheur van de Criminele Inlichtingendienst Kennemerland meineed heeft gepleegd voor de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Ook is volgens de rechters vast komen te staan dat Van Vondel een getuige heeft bedreigd. Officier van justitie Slits had twee weken geleden een celstraf van anderhalf jaar geëist.

De rechtbank verwierp in haar vonnis nagenoeg alle verweren die advocaat G. Spong had aangevoerd. De strafpleiter kondigde onmiddellijk na de zitting aan in hoger beroep te zullen gaan. Van Vondel hoeft zijn straf nog niet uit te zitten: dat hangt af van het oordeel van het Haags gerechtshof.

Opvallend is dat de rechtbank de straf heeft gematigd op grond van een - niet gehonoreerd - verweer over de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. De rechters menen net als Spong dat er sprake is van enige willekeur, nu alleen Van Vondel en zijn voormalige chef Langendoen (die nog moet terechtstaan) worden vervolgd.

Ook de getuigenissen van andere opsporingsambtenaren voor de commissie-Van Traa roepen 'vraagtekens' op bij de rechtbank. 'Uit de afgelegde verklaringen komen, ook bij leden van het Openbaar Ministerie, de nodige onduidelijkheden en gevallen van falend geheugen naar voren', zei rechtbankpresident M. Tan-de Sonnaville.

Deze getuigen zijn niet voor de rechter gedaagd. Dat was voor de rechtbank aanleiding de voor Van Vondel 'passende' straf van negen maanden cel te matigen.

De rechters waren zelfs bereid dienstverlening op te leggen, maar konden dat niet doen omdat Spong daar niet om had gevraagd. De raadsman zei desgevraagd dat dat geen fout was, maar een 'principiële keuze' van zijn cliënt.

Van Vondel krijgt een hogere straf dan bij 'gewone meineed', omdat hij 'zijn plicht als politieman en burger' heeft verzaakt. Extra bezwaarlijk is in de ogen van de rechters dat de ex-rechercheur voor een parlementaire enquêtecommissie heeft gelogen over de geheime onderzoeken van de Criminele Inlichtingendienst (CID) in Haarlem.

De meineed-beschuldigingen tegen het 'koningskoppel' Langendoen en Van Vondel zijn vooral gebaseerd op de verklaringen van 'Sapman', de Nederlandse ondernemer die in België een vruchtensapfabriek bezit. Zijn bedrijf werd ingeschakeld bij de drugsinvoer die door de CID werd toegestaan, in de hoop op die manier een bende te kunnen ontmaskeren. Sapmans deskundigheid was nodig omdat de narcotica vaak in bevroren vruchtensap werden gesmokkeld.

De ondernemer is door Van Vondel bedreigd, uit angst dat de man ruchtbaarheid zou geven aan zijn werkzaamheden voor de CID. Sapman had zich tegen de twee rechercheurs gekeerd nadat die waren gestopt met het pompen van miljoenen aan drugsgeld in het bedrijf.

Langendoen en Van Vondel waren bang dat de rijksrecherche, die in 1995 een 'feitenonderzoek' was begonnen naar de opsporingsmethoden van het tweetal, lucht zou krijgen van de geldstromen naar het bedrijf van 'Sapman'.

Advocaat Spong had twee weken geleden betoogd dat het rijksrecherche-onderzoek, dat een jaar duurde, een 'gecamoufleerd opsporingsonderzoek' was, waarvoor de strenge regels van het wetboek van strafvordering hadden moeten gelden. De rechtbank volgt dat betoog echter niet, omdat de rijksrecherche geen 'strafvorderlijk doel' voor ogen had gehad.

Volgens Spong opent deze beslissing 'nieuwe perspectieven' voor justitie, omdat het nu is toegestaan langdurige en intensieve onderzoeken naar een persoon in te stellen zonder dat hoeft te worden gelet op de strafvorderlijke regels.

De strafpleiter noemde het oordeel van de rechtbank een 'uitholling' van de wet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden