Nieuws

Ex-president Colombia vraagt vergeving voor executeren van 6.400 burgers door leger

De Colombiaanse oud-president Juan Manuel Santos heeft vergiffenis gevraagd voor de duizenden buitengerechtelijke executies waaraan het Colombiaanse leger zich schuldig heeft gemaakt tijdens zijn ambtstermijn als minister van Defensie. Hij deed dat tijdens een getuigenis voor een onderzoekscommissie, die met het vredesakkoord van 2016 in het leven is geroepen.

De voormalige president van Colombia tijdens zijn getuigenis voor de commissie die de decennialange strrijd met rebellengroepen onderzoekt. Beeld EPA
De voormalige president van Colombia tijdens zijn getuigenis voor de commissie die de decennialange strrijd met rebellengroepen onderzoekt.Beeld EPA

Santos ontving dat jaar de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn rol in het sluiten van het vredesakkoord waarmee een einde kwam aan een 52-jarige burgeroorlog met de rebellenbeweging FARC. Hij was defensieminister van 2006 tot 2009 en president tussen 2010 en 2018.

Santos getuigde vrijdag over het zogeheten ‘valsepositievenschandaal’. Soldaten vermoordden volgens gerechtelijke bronnen minstens 6.402 burgers, die achteraf werden geregistreerd als guerrillastrijders om premies op te strijken. Dat gebeurde tussen 2002 en 2008, tijdens de ambtstermijn van toenmalig president Alvaro Uribe.

De gekozen president Juan Manuel Santos spreekt met vertrekkend president Alvaro Uribe op archiefbeeld uit 2010. Beeld REUTERS
De gekozen president Juan Manuel Santos spreekt met vertrekkend president Alvaro Uribe op archiefbeeld uit 2010.Beeld REUTERS

Het schandaal rond de moorden kwam aan het licht toen Santos nog minister van Defensie was. ‘Het hoofdstuk van de valse positieven is een van de pijnlijkste momenten in mijn publieke leven en is een onuitwisbare smet op de eer van het leger’, volgens Santos. Hij zei te betreuren dat moeders hun kinderen zijn verloren als gevolg van de praktijken van het leger. Die waren het gevolg van het beleid van Uribe, dat het leger aanmoedigde om zo veel mogelijk rebellen te doden.

De Colombiaanse burgeroorlog in cijfers
Als gevolg van het ruim vijf decennia durende conflict werden 5,7 miljoen mensen verdreven, vielen 222.000 dodelijke slachtoffers, werden 30.000 mensen ontvoerd en zijn 25.000 personen vermist. Tot die conclusies kwam in 2013 het officiële onderzoeksrapport van het Centro Nacional de Memoria Histórica, dat belast is met onderzoek, documentatie en herdenking van de Colombiaanse burgeroorlog.

Volgens Santos zouden ook de strijdkrachten om vergeving moeten vragen. ‘Dit had nooit mogen gebeuren’, aldus de voormalige president. ‘Ik erken dat en vraag vanuit het diepste van mijn ziel om vergiffenis aan alle moeders en hun families, slachtoffers van deze gruwelen.’

Santos zei dat hij de geruchten over het schandaal niet kon geloven toen hij ze voor het eerst hoorde. Toen die in een intern onderzoek werden bevestigd, was hij verbijsterd, getuigde hij voor de commissie. ‘Ik heb zonder twijfel nooit zo’n sterke combinatie van woede en pijn gevoeld, met zoveel verdriet’, zei hij.

Santos is de derde oud-president die is verschenen voor de commissie, waarvan het mandaat eind dit jaar afloopt. Of zijn voorganger Uribe, een fel tegenstander van het vredesakkoord, ook nog gaat getuigen is voorlopig onduidelijk.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden