Vijf vragenDe ontsnapping van Carlos Ghosn

Ex-Nissan-topman Carlos Ghosn ontsnapte in een instrumentenkist, of niet?

De spectaculaire ontsnapping van Nissan-topman Carlos Ghosn uit Japan doet de wereld versteld staan. Ghosn, in 2018 gearresteerd op verdenking van fraude, ontkomt nu aan zijn proces. Vaststaat dat hij zijn vlucht onmogelijk in zijn eentje kan hebben georganiseerd. Verder is zijn ontsnapping omgeven door vragen.

Carlos Ghosn verlaat in april de gevangenis, nadat hij op borgtocht is vrijgelaten. Hij ontsnapte dit weekeinde uit zijn huisarrest.Beeld AFP

Hoe komt een van de bekendste zakenmannen ter wereld ongezien weg uit een land?

In een instrumentenkist, stelt de Libanese televisiezender MTV, maar niemand die dat bevestigt. Sinds Ghosn in april 2019 op borgtocht vrij kwam, had hij thuis camerabewaking. Hij mocht niet gebruikmaken van computers en internet. Blijkbaar was een privé-concert van een Gregoriaans muziekensemble wel toegestaan. Onder de muzikanten waren volgens MTV Libanon leden van een paramilitaire groep, die de 65-jarige zakenman in een instrumentenkist het huis uitdroegen. Ghosn is 1.67 meter lang, dus dat moet een behoorlijke kist zijn geweest. 

Hoe kwam hij door de Japanse douane?

De Japanse autoriteiten zeggen dat Ghosns vertrek nergens is geregistreerd. De Amerikaanse krant Wall Street Journal meldt dat Ghosn zondagavond vertrok vanaf vliegveld Kansai. Op die kleine, regionale luchthaven op zes uur rijden van Tokio zou hij minder opvallen. Ghosn vloog met een privé-vliegtuig naar Istanbul, waar hij overstapte op een vlucht naar Beiroet. Turkije zegt ook dat zijn aankomst en vertrek niet zijn geregistreerd.

Op wat voor paspoort reisde hij?

Ghosn heeft een Libanees, een Frans en een Braziliaans paspoort. Die liggen alle drie bij zijn Japanse advocaat in de kluis. Libanon wil niets meer kwijt dan dat hij het land ‘legaal’ is binnengekomen. Ghosn zou een tweede Frans paspoort hebben gebruikt en een Libanese identiteitskaart. De Franse regering zegt van niets te weten.

De verwarring rond de paspoorten voedt speculatie dat Ghosn hulp kreeg van een regering die baat heeft bij zijn ontsnapping. Japan wijst naar Libanon, maar het kan ook Japan zelf zijn geweest. De Japanse openbare aanklager staat onder druk Ghosn een bekentenis te ontfutselen, want Japanse magistraten vervolgen slechts als ze zeker zijn dat ze de zaak winnen. Ghosn weigert te bekennen en zijn verdediging leunt op juridische miskleunen. Dat leidt ertoe dat de Japanse magistratuur het risico loopt dat het proces meer zal gaan over de mankementen van de rechtstaat dan over vermeende fraude. 

Ghosn stelt bovendien dat de Japanse autoriteiten hem lieten vervolgen om een grote fusie tussen Nissan en Renault te dwarsbomen. Ook geen verhaal dat Japan graag uitgeplozen ziet in een internationaal op de voet gevolgd proces.

Een gemaskerde man met blauw petje. Het vermoeden bestaat dat het hier gaat om voormalig Nissan-topman Carlos Ghosn.Beeld AP

Welke rol speelde zijn vrouw?

Carole Ghosn, die haar man in Libanon opwachtte, zou de spil zijn in een Turks-Libanees netwerk dat hem na maandenlange voorbereidingen Japan uitsmokkelde. Zij ontkent het verhaal over de instrumentenkist en zegt dat de ontsnapping het werk was van een professionele beveiligingsorganisatie.

Ondanks een contactverbod tussen de twee, spraken Ghosn en zijn vrouw vlak voor kerst toch een uur met elkaar. Ghosn was woedend, omdat de rechtbank zijn verzoek om contact te hebben met zijn vrouw tijdens de kerstdagen had afgewezen. Tijdens de laatste zitting werd geen datum voor zijn proces genoemd, waardoor hij mogelijk nog een jaar zou moeten afwachten. 

De Franse krant Le Monde meldt echter dat een doorbraak in het proces ophanden was omdat nieuwe, voor Ghosn belastende informatie naar boven zou zijn gekomen. Dat zou de doorslag voor de ontsnapping hebben gegeven.

Hoe gaat het proces tegen Ghosn nu verder?

Dat gaat wegens afwezigheid van de hoofdverdachte niet door. Er lopen nog wel zaken tegen het bedrijf Nissan en een Amerikaanse Nissan-manager. Ghosn laat zijn woning in Beiroet bewaken uit angst dat Japan hem alsnog grijpt en terugbrengt naar Tokio.

Als voortvluchtige heeft hij enige bewegingsvrijheid, omdat Japan slechts met twee landen – Zuid-Korea en de Verenigde Staten – uitleveringsverdragen heeft. Als donor van hulpgelden kan Japan wel druk uitoefenen op Libanon, maar Ghosn is populair in zijn geboorteland. Zijn naam zou al genoemd worden voor een ministersfunctie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden