Ex-nazi opgespoord in Hongarije

De journalisten van The Sun moeten een ogenblik van hun stuk zijn geweest toen ze enkele dagen geleden Laszlo Csizsik-Csatary thuis probeerden te confronteren met zijn oorlogsverleden. Een van de laatste gezochte oorlogsmisdadigers deed open in onderbroek. 'Nee, ik heb het niet gedaan', reageerde hij boos en gooide de deur dicht.

VAN ONZE CORRESPONDENT JAN HUNIN

WARSCHAU - Maar de feiten liegen er niet om. De Hongaar (97) staat sinds begin dit jaar boven aan de door het Simon Wiesenthal Centrum opgestelde lijst van meestgezochte oorlogsmisdadigers.

Die plaats dankt Csizsik-Csatary aan zijn betrokkenheid bij de ontruiming van het getto van Kosice, een Slowaakse stad die in de Tweede Wereldoorlog door Hongarije geannexeerd werd. Als politiechef was Csizsik-Csatary er in april 1944 persoonlijk verantwoordelijk voor de deportatie van 15.700 Joden naar Auschwitz. Een maand eerder hadden Duitse troepen Hongarije bezet.

Al voor de Duitse bezetting stond de hoogbejaarde oorlogsmisdadigers in het getto bekend om zijn wreedheden. Volgens ooggetuigen dwong hij joden in onmogelijke posities te staan of met blote handen in bevroren grond te graven. Ook had hij er plezier in vrouwen met zijn zweep of broekriem af te ranselen en organiseerde hij executies. In 1941 was hij al betrokken geweest bij de deportatie van driehonderd Joden naar de Oekraïne.

Voor zijn misdaden werd Csizsik-Csatary na de oorlog in Tsjecho-Slowakije bij verstek ter dood veroordeeld. Hij vluchtte naar Montréal, waar hij als kunsthandelaar in 1957 de Canadese nationaliteit verwierf. Pas eind jaren negentig kwam hij in de problemen, toen bleek dat hij gelogen had over zijn identiteit. Hij moest zijn Canadese paspoort inleveren, maar nog voor de politie hem kon inrekenen vluchtte hij naar Boedapest. Daar werd hij enkele dagen geleden door The Sun opgespoord in een tweekamerappartement in een chique wijk. Op de bel stond hij vermeld onder de naam Smith.

Tot deze ontmaskering was de Britse boulevardkrant in staat dankzij een tip van het Simon Wiesenthal Centrum, dat zich bezighoudt met het opsporen van oorlogsmisdadigers. Directeur Efraim Zuroff zei te hopen op een snelle berechting.

Of Csizsik-Csatary vervolgd wordt, valt te bezien. Hoewel het gerecht een onderzoek is begonnen, staat Hongarije, in de Tweede Wereldoorlog een bondgenoot van Duitsland, niet bepaald bekend om zijn harde aanpak van oorlogsmisdadigers. Vorig jaar werd een andere door het Wiesenthal Centrum gezochte oud-politieman door een rechtbank in Boedapest vrijgesproken.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden