Ex-monniken mijden mysterie

Zinnelijke acteurs laten religieuze opdracht los in fraai abstract decor.

Drie Monniken door Theater Artemis en Veenfabriek.


20/4, Het Zonnehuis, Tuindorp Oostzaan, Amsterdam. Aldaar t/m 4 mei. Daarna van 30/5 t/m 9/6 in De Meelfabriek, Leiden en van 2 t/m 12/8 in Den Bosch (Festival Boulevard). www.artemis.nl


Ze hebben de monnik in zichzelf gevonden. Dat heeft wat moeite gekost, dat kun je zien. Ze zijn zelf verre van ascetische types. Bert Luppes en Titus Muizelaar mogen gerust zinnelijke acteurs worden genoemd. En multimuzikant Paul Koek (van Veenfabriek) is ook een levendige avonturier in zijn muziektheaterperformance. Juist deze mannen kregen van Theater Artemis de opdracht Drie Monniken te spelen, verinnerlijkte mannen die in hun zelfverkozen afzondering tot stilstand zijn gekomen om alles in het teken te stellen van rust, contemplatie en liefde voor God.


Schrijver, dichter en essayist Bernard Dewulf - geen geoefend toneelauteur - modelleerde in zijn nieuwe toneelstuk de drie kloosterlingen bovendien naar de strengste orde: die van de Kartuizers. Zij mogen per week maar één uur praten en dan niet over eten en geloof. In Drie Monniken spelen Luppes, Muizelaar en Koek de laatste der Kartuizers. De rest ligt al in de tuin, op de begraafplaats ('Nemen we die mee?'). Het klooster is ontmanteld, de heiligen zijn ingepakt in cellofaan. Het drietal moet verhuizen, naar een onbekende plek in de profane wereld. En nu wachten ze tussen kist en beeld op mensen (wie?) die hen komen ophalen (waarheen en waartoe?).


In een gemeenschapshuis in Tuindorp Oostzaan is tegen de houten lambrisering met een paar trapjes en verhogingen een fraaie abstractie neergezet van gangen en kloostercellen. Het kale parcours wordt beschenen door wit licht. Op één plateau kneedt Luppes - de doener - nog voor de laatste keer het brooddeeg. Gebakken zal er niet meer worden. Hun klooster maar ook hun leven zal niet meer geuren naar iets zintuiglijks. Een schril contrast met de sensuele, hen vreemd geworden buitenwereld. Muizelaar - de denker - maakt als (overtuigend) blinde monnik een rustige rondgang. Steeds kijkt hij over of door mensen heen. Koek - de dirigent - neemt het verstrijken van de tijd voor zijn rekening, met klokkenspel, klepels, trillend metaal en vesperzang. En dan - gemangeld door de gelatenheid - doorbreken ze de code en beginnen ze te praten, nieuwsgierig naar elkaars achtergrond, geheimen en vorige levens. Dan zie je dat de mannen meer acteurs zijn dan verstilde performers.


Jammer dat Dewulf eigenlijk weinig broeierigs voor de mannen in petto heeft. De een is gevlucht voor zijn grote liefde, de ander verklapt zijn verlangen naar wereldse muziek. Ze vertellen moppen. Ze lachen, drinken en lappen hun religieuze opdracht steeds meer aan hun laars. Maar de grote vraag of zij, asceten, iets te weten zijn gekomen waar wij, zondaars, niet bij kunnen, blijft te veel buiten schot. De drie mannen hebben de monnik in zichzelf gevonden, maar niet zijn wezen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden