NieuwsSchaarsbergen

(Ex-)militairen alsnog veroordeeld voor wangedrag in Schaarsbergen

Drie (ex-)militairen, die in 2013 actief waren binnen de mortiergroep van de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen, zijn alsnog veroordeeld voor hun wangedrag. Volgens de militaire kamer van het gerechtshof hebben twee van hen, beide leidinggevenden, zich schuldig gemaakt aan bedreiging van soldaten. De derde militair is veroordeeld voor militaire aanranding. Een vierde verdachte is vrijgesproken.

De Oranjekazerne in Schaarsbergen waar de misstanden plaatsvonden.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De zaak in Schaarsbergen kwam in 2017 aan het licht toen drie soldaten hun verhaal deden in de Volkskrant. Zij vertelden dat ze in 2012 en 2013 structureel zouden zijn gepest, mishandeld en tijdens een ontgroeningsritueel zouden zijn aangerand. Nadat de soldaten later dat jaar alsnog aangifte deden, begon het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek naar de misstanden in Schaarsbergen.

Bij de aanvankelijke rechtszaak, vorig jaar, ontstond discussie over de verjaringstermijn van de tenlastegelegde feiten. De rechtbank sprak de verdachten toen vrij omdat een aantal feiten zouden zijn verjaard en andere beschuldigingen niet konden worden bewezen. Het hof gaat daar nu tegenin.

De twee militairen die zijn veroordeeld voor bedreigingen, krijgen een taakstraf van zestig uur. Volgens het hof hebben zij drie soldaten ‘op een niet mis te verstane wijze bedreigd’ in de wapenkamer van de kazerne. Dit gebeurde nadat de drie soldaten melding hadden gemaakt van misstanden binnen de mortiergroep.

‘Gevoelens van angst’

Het hof neemt het de twee daders ‘zeer kwalijk’ dat zij zich als korporaal hebben misdragen, terwijl ze als leidinggevenden juist een voorbeeldfunctie hadden. ‘Desondanks een mindere bedreigen, getuigt van militair onwaardig gedrag’, aldus het hof. ‘Dergelijke feiten zorgen bovendien voor gevoelens van angst en onveiligheid bij de slachtoffers van de bedreigingen.’

Een derde militair heeft zich volgens het hof schuldig gemaakt aan militaire aanranding. ‘Hij is als militair met zijn ontblote onderlichaam op de hoofden/gezichten van twee soldaten gaan zitten, terwijl twee andere militairen hen op de grond tussen zich in vastgeklemd hielden’, aldus het hof. 

‘Een dergelijk feit kan door de slachtoffers als vernederend en respectloos worden ervaren, mede vanwege de inbreuk op de lichamelijke integriteit, en getuigt van militair onwaardig gedrag.’ De militair krijgt een voorwaardelijke taakstraf van veertig uur.

Opluchting

Voor een van de slachtoffers, die destijds in deze krant zijn verhaal deed onder de naam Allan, is de uitspraak een enorme opluchting. ‘Het doet recht aan wat hem allemaal is overkomen’, aldus zijn advocaat Ruth Jager. Dat de daders wegens gebrek aan bewijs niet zijn veroordeeld voor zwaardere feiten, zoals mishandelingen en bedreigingen met een vuurwapen en mes, vindt het slachtoffer wel wrang. Jager: ‘Maar voor hem is het goed om te horen dat het hof niet twijfelt aan zijn verklaring. Er is eindelijk naar hem geluisterd.’

Dat er sprake was van misstanden in Schaarsbergen bleek eerder al uit een vertrouwelijk rapport van defensie zelf. Daarin stond dat militairen er op grote schaal drugs gebruikten en alcohol dronken. Ook huurden ze prostituees in, vernielden of stalen ze voor aanzienlijke bedragen materiaal van defensie, waren er ‘ontgroeningen’ en bestond een ‘hoog risico op pesten, buitensluiten en ongewenst seksueel gedrag’.

Naar aanleiding van het verhaal van de drie soldaten deed de commissie-Giebels onderzoek naar sociale onveiligheid bij defensie. Wie bij defensie een misstand meldt, wordt buitengesloten, tegengewerkt of aangevallen, met soms zelfmoordpogingen tot gevolg, concludeerde hoogleraar Ellen Giebels uiteindelijk. Ook de slachtoffers van Schaarsbergen deden meerdere zelfmoordpogingen.

Wat gebeurde er in Schaarsbergen?

In de kazerne in Schaarsbergen werd commando in opleiding Allan stelselmatig slachtoffer van vernedering, aanranding, mishandeling en bedreiging. En hij is niet de enige, zo bleek uit dit Volkskrantartikel van vorig jaar.

Vijf militairen van de Luchtmobiele Brigade werden vervolgd voor misstanden in de kazerne Schaarsbergen. De militairen moesten zich voor de rechter verantwoorden voor militaire aanranding, bedreiging, mishandeling en het toelaten van een strafbaar feit door een ondergeschikte.

De misstanden op de Oranjekazerne in Schaarsbergen bleken veel omvangrijker dan eerder gedacht. Een vertrouwelijk rapport van het ministerie van Defensie uit 2015 schetst een vernietigend beeld van de cultuur op de kazerne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden