Ex-landmachtchef bitter gestemd over oud-minister

De afgetreden landmachtchef Van Baal voelt zich ernstig tekort gedaan door zijn voormalige baas, VVD-minister De Grave van Defensie.

Van onze verslaggevers

Tijdens een gesprek met de minister, dit voorjaar, had luitenant-generaal Van Baal de indruk dat hij de steun genoot van De Grave. Bij het lezen van een bericht in de Volkskrant besefte Van Baal echter dat hij moest opstappen als bevelhebber van de landmacht.

'Na een vertrouwelijk gesprek verwacht ik de volgende dag geen bericht in de krant', zei hij bitter. Het bericht 'was net niet helemaal wat we besproken hadden', aldus een naar eigen zeggen geschokte en ook zichtbaar geëmotioneerde Van Baal. Hij zei dat maandag tegen de parlementaire enquêtecommissie die het Srebrenica-drama onderzoekt. De Grave had hem gevraagd zich te beraden op zijn positie. In politieke termen: die positie is onhoudbaar. Maar 'als ambtenaar' had Van Baal die boodschap anders verstaan.

Van Baal stelde zijn functie ter beschikking, daags nadat premier Kok het aftreden van zijn kabinet had bekendgemaakt. Aanleiding was het NIOD-rapport over Srebrenica. In de ministerraad liet De Grave aantekenen dat hij een bijzondere verantwoordelijkheid droeg, want het NIOD stelde dat de landmachttop bewust informatie had verzwegen voor de politieke leiding. Ten tijde van het Srebrenica-drama in 1995 was Van Baal plaatsvervangend bevelhebber van de landstrijdkrachten. Van Baal trad af 'in het belang van de landmacht, niet om de eer aan mijzelf te houden'.

Van Baal toonde zich ook onaangenaam verrast dat De Grave buiten hem om onderzoek liet doen naar de samenstelling van de landmachttop in 1995, met het oog op eventuele strafmaatregelen. 'De minister had het ook aan mij kunnen vragen.' De generaal speelt onder de huidige minister Korthals een belangrijke rol bij de voorbereiding en begeleiding van de bezuinigingen op Defensie. 'Maar ik zit niet meer bij de landmacht, tot mijn grote verdriet'.

De generaal verwierp de aantijgingen van het NIOD. 'Het is een vergroving, waardoor het NIOD geen man en paard hoefde te noemen.' Uit de mond van NIOD-directeur Blom vernam Van Baal later dat hemzelf geen blaam treft. Maar daarmee neemt hij geen genoegen. 'De conclusie van het NIOD moet van tafel', aldus Van Baal. Want de beschuldigingen zijn 'onbewezen, suggestief en zeer kwetsend'.

Na Karremans en Van Baal kwam gisteren ex-vice-premier Dijkstal kort aan het woord. De VVD'er vond het 'goedkoop' van zijn voormalige collega-minister Pronk (PvdA) om te stellen dat Nederland in Srebrenica gefaald had. 'Als kabinet hebben we gedaan wat mogelijk was.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden