Ex-Dutchbatter tegen Karadzic: Ik ben een gewone Hollander

Radovan Karadzic is vanmiddag begonnen met het kruisverhoor van Johannes Rutten, de eerste ex-Dutchbatter die als getuige is opgeroepen in het genocideproces tegen de ex-president van Republika Srpska.

Karadzic. Beeld AFP

Karadzic noemde de eerste Nederlandse militair die hij aan de tand mag voelen, consequent Van Rutten of Von Rutten. Rutten zette dat recht: Ik ben niet van een of andere Duitse adellijke familie, ik ben een gewone Hollander.

De luitenant-kolonel was van januari tot juli 1995 als militair van het Nederlandse VN-bataljon gestationeerd was in Srebrenica. Hij verscheen in uniform in rechtszaal 1 van het Joegoslavië-Tribunaal, waar het proces tegen de ex-president van Republika Srpska wordt gehouden.

Rutten maakte de honger en de nood van de burgerbevolking in de omsingelde Oost-Bosnische moslimenclave mee. Als inlichtingenofficier volgde hij hoe de Bosnisch-Servische legercommandant generaal Ratko Mladic troepen samentrok rond Srebrenica.

Foto's
Na de val van de enclave zag Rutten hoe het Bosnisch-Servische leger de moslimmannen scheidde van de vrouwen en kinderen. Samen met collega's vond hij later de lijken van negen doodgeschoten moslims vlakbij de Nederlandse basis in Potocari, een gehucht in de buurt van het stadje Srebrenica. Hij maakte er foto's van. De ontwikkeling van het filmrolletje na terugkeer naar Nederland ging in het laboratorium mis. Dit leidde destijds tot een affaire. Critici suggereerden dat de ontwikkeling 'expres' was misgegaan om weg te moffelen dat Dutchbat al in een vroeg stadium kon weten dat moslims werden vermoord, nog voor de genocide op duizenden moslims.

Vuurwapen tegen hoofd
Rutten werd ook zelf bedreigd: een Bosnisch-Servische militair zette een vuurwapen tegen zijn hoofd toen hij zijn uitrusting niet wilde afstaan. De Dutchbatters waren volgens Rutten bezorgd dat de mannen van Mladic zich in gestolen uniformen wilden voordoen als Nederlanders.

Proces
In het Karadzic-proces voor het VN-hof in Den Haag, dat inmiddels zijn derde jaar in is gegaan, begonnen de aanklagers vorige week met het hoofdstuk Srebrenica. Vorige week werd een overlevende van een massa-exececutie als getuige opgeroepen. Rutten is de tweede getuige over de volkenmoord op duizenden moslimmannen en -jongens.

 Ik ben niet van een of andere Duitse adellijke familie, ik ben een gewone Hollander  
Johannes Rutten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden