Ex-dictator van Liberia berecht voor misdaden in het buurland

De Liberiaanse ex-president Taylor wordt in Den Haag berecht voor oorlogsmisdaden in buurland Sierra Leone. Vijf vragen over Charles Taylor....

Waar wordt Taylor van beschuldigd?

Charles McArthur Ghankay Taylor (58) wordt ervan beschuldigd in buurland Sierra Leone misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden te hebben begaan. Aanklagers van het Speciale Hof voor Sierra Leone in Freetown hebben 30 duizend pagina’s aan bewijsmateriaal tegen de gewezen president van Liberia verzameld. Hij moet zich voor het hof onder meer verantwoorden voor het terroriseren van de burgerbevolking, moord, seksueel geweld op grote schaal, het verminken van mensen en ander onmenselijk handelen, het rekruteren en inzetten van kindsoldaten, slavernij en brandstichting.

Taylor was president van Liberia. Waarom staat hij terecht voor misdrijven die gepleegd zijn in buurland Sierra Leone?

Taylor stuurde in 1991 een groep van honderd man naar de diamantstreek van Sierra Leone, vervolgens bezette hij via zijn stroman Foday Sankoh en het Revolutionair Verenigd Front (RUF) bijna de helft van het land. Taylor financierde deze groepering met illegaal gewonnen diamanten. Deze burgeroorlog in Sierra Leone, die tot 2001 duurde, kostte aan ongeveer 200 duizend mensen het leven.

Bizar genoeg heeft Taylor in zijn eigen land Liberia, waar hij van 1997 tot 2003 president was, tijdens de twee burgeroorlogen die er van 1989 tot 1996 en van 1999 tot 2003 woedden, veel meer kwaad aangericht dan in het buurland Sierra Leone. Ook in eigen land ronselde hij duizenden kinderen en liet hen los op de burgerbevolking. Vele honderdduizenden Liberiaanse burgers werden vermoord. Maar nogmaals, daar wordt Taylor niet voor vervolgd.

Waarom wordt Taylor niet in Sierra Leone berecht?

Het Speciale Hof is gevestigd in Freetown, omdat berechting ter plekke de ‘slachtoffers en het recht dicht bij elkaar houdt’. Maar voor het proces tegen Taylor wijkt men toch uit naar Nederland, vanwege de risico’s die een rechtszaak in Freetown tegen Taylor met zich mee zouden brengen voor de ‘regionale veiligheid en stabiliteit’. Want zelfs in de gevangenis wordt de charismatische Taylor gezien als een gevaar voor de regio.

Bovendien zou Taylor ‘vluchtgevaarlijk’ zijn. In 1985 zat hij wegens fraude vast in de Verenigde Staten, het land waar hij ooit studeerde, maar hij wist te ontsnappen. Naar verluidt zaagde hij de tralies door.

Vorige maand arresteerde de politie in Sierra Leone een Amerikaanse oud-militair en drie lokale burgers, die van plan zouden zijn geweest hem te helpen ontsnappen.

Taylor wordt ondergebracht in de gevangenis in Scheveningen in een speciaal voor het Internationaal Strafhof (ICC) gereserveerde afdeling. Maar hij wordt in Den Haag wel ‘gewoon’ berecht door het Sierra Leone-tribunaal, dat de faciliteiten van het ICC kan gebruiken. (Het ICC behandelt alleen misdrijven die na zijn oprichting in 2002 zijn gepleegd.) Het begin van de zittingsdagen is volgens een woordvoerder van het Strafhof op zijn vroegst over enkele maanden.

Taylor werd eind maart al in Nigeria aangehouden. Waarom wordt hij nu pas naar Nederland gebracht?

Nederland wilde een proces op zijn grondgebied alleen toestaan als er zich een land aandiende dat Taylor na zijn berechting – mits hij schuldig wordt verklaard – gevangen wil zetten. Denemarken, Oostenrijk en Zweden wezen een verzoek van de VN af. Vorige week verklaarde de Britse regering zich bereid Taylor achter de tralies te zetten.

Worden er nog meer mensen door het Sierra Leone-tribunaal berecht?

Er zijn in Freetown processen gaande tegen drie topmannen van de drie destijds strijdende partijen, de RUF-rebellen, de Kamajor en de AFRC-militie. Samen hebben deze milities 50 duizend burgers vermoord en vele duizenden mensen met kapmessen verminkt.

Een vierde verdachte, Taylors stroman Foday Sankoh, leider van de RUF-rebellen, stierf in 2003 in een VN-ziekenhuis in Freetown.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden