Nieuwsbreak

Ewald Engelen: 'Plasterk was vooral die man met dat leuke hoedje'

PVV-leider Geert Wilders zwaait enthousiast met een rapport waarin staat dat Nederland beter af is als het de EU verlaat, de Volkskrant sleept vandaag De Nederlandsche Bank voor de rechter en de Olympische Spelen gaan van start. Financieel geograaf en columnist Ewald Engelen praat ons bij.

Irene de Zwaan
Hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen te gast bij Pauw&Witteman. Beeld YouTube
Hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen te gast bij Pauw&Witteman.Beeld YouTube

Wat is volgens u het opmerkelijkste nieuws van vandaag?
'In de Financial Times staat een prachtverhaal van Mark Mazower, een historicus die ik erg bewonder. De strekking is dat de babyboomgeneratie de verzorgingsstaat in zulke mate heeft uitgebreid dat de jonge generatie daar nu de dupe van is. De financiële crisis in Europa en de Verenigde Staten is bijna niet meer beheersbaar geworden. Drie jaar studeren aan een Amerikaanse universiteit kost al snel 65.000 dollar. Behalve die enorme studiekosten, zijn de huizenprijzen gestegen en hebben jongeren nauwelijks vermogensaanwas. Ook maken ze weinig kans op de arbeidsmarkt. Kortom: de jongeren van nu beginnen met een enorme achterstand ten opzichte van de babyboomgeneratie.'

Dat wisten we toch al?
'Ja, maar het is mooi hoe Mark Mazower al deze elementen bij elkaar trekt. De slotconclusie is dat de babyboomgeneratie beheer en bewind voert over de jeugd, die daar dus niet goed mee wegkomt.'

Over al dan niet goed wegkomen gesproken: Wilders zwaait enthousiast met het NExit-rapport waarin staat dat Nederland beter zo snel mogelijk de EU kan verlaten. Dat zou niet alleen een uitweg uit de economische crisis bieden, maar ook tien procent extra welvaart brengen. Lariekoek, of zit er een kern van waarheid in?
'Wilders gaat met dit rapport een brug te ver. Het probleem is uiteindelijk niet zozeer ons lidmaatschap van de Europese Unie, maar eerder van de Europese Monetaire Unie. Dat dwingt beleid af onder de noemer 'one size fits all', terwijl er beter gesproken kan worden van 'one size fits one'. Het enige land dat de beleidswensen van de EMU goed aankan, is Duitsland.

'Andere landen, ook Nederland, hebben de laatste jaren een enorme schuldenberg opgebouwd. De staat zou dit moeten oplossen door een kleiner begrotingsbeleid te voeren. Maar in plaats daarvan smijt de overheid zijn eigen schuldproblematiek over de schutting, in de schoot van Nederlandse huishoudens die zelf kampen met enorme schulden.'

En die schulden lossen we niet op door uit de Europese Unie te stappen?
'Nee. Het is veel evidenter om te berekenen hoeveel de EMU ons kost. Het probleem van het rapport over de NExit is ook dat er totaal geen politieke erkenning of draagvlak voor uittreding uit de EU is. Alle collectieve partijen lachen het idee van Wilders honend weg.'

Wilders presenteert het NExit-onderzoek in Den Haag. Beeld epa
Wilders presenteert het NExit-onderzoek in Den Haag.Beeld epa

Nog meer crisis, maar dan in de politiek. Ministers Plasterk (Binnenlandse Zaken) en Hennis (Defensie) moeten zich verantwoorden voor de Tweede Kamer over de verkeerde voorstelling van zaken rondom het vergaren van telefoniegegevens. Is Plasterk volgende week nog minister denkt u?
'Dat denk ik wel. Hij is toch een net iets te machtige pion binnen de PvdA om zomaar te offeren. Met veel mea culpa en spijtbetuigingen zal hij zich wel redden. Dat denk ik althans. Je weet het natuurlijk nooit. Het kan ook zijn dat de VVD vindt dat de PvdA nu iemand moet offeren voor Weekers (die vorige maand aftrad wegens de toeslagenkwestie, red.). Plasterk is uiteindelijk slachtoffer van zijn eigen ijdelheid.'

Ja? Zijn karakter zit hem in de weg?
'Dat denk ik wel. Ik heb hem wel eens gesproken, handjes geschud en een kopje koffie met hem gedronken. Op zo'n moment is hij gewoon burger, maar ik volg natuurlijk ook de media. Hoe hij als minister van Binnenlandse Zaken schaalvergrotingen doorvoert, daar sta ik echt van te kijken. Ik neem hem ook kwalijk hoe hij als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap helemaal níets heeft gedaan, terwijl hij als wetenschapper toch de nodige kennis zou moeten hebben. Hij scharrelde een beetje rond met dat leuke hoedje van hem. Het was hem vooral om zijn imago te doen.'

Plasterk staat journalisten te woord bij aankomst voor de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof. Beeld anp
Plasterk staat journalisten te woord bij aankomst voor de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof.Beeld anp

Iets anders. De Volkskrant sleept vandaag De Nederlandsche Bank voor de rechter om de boekjes - Bank in Brokken, deel 1 en 2 - die door een historica zijn geschreven over de verkoop van ABN Amro te openbaren. Heeft u enig vermoeden wat daarin zou kunnen staan?
'Ik had er nog niet van die boekjes gehoord. Wat we nu weten, is dat De Nederlandsche Bank beweert dat het een stokje voor overname heeft gestoken, maar nul op het rekest van de politiek kreeg. Het enige brisante verhaal dat in die boekjes zou kunnen staan, is dat deze weergave van feiten niet klopt.'

Het is wel opmerkelijk dat de bank de boekjes, die aanvankelijk voor publicatie bedoeld waren, uiteindelijk toch niet publiceert. Alleen daaruit kan al een conclusie getrokken worden.
'Dat maakt de argwaan natuurlijk alleen maar groter.'

Waarom zou DNB überhaupt de historie van zo'n gevoelige gebeurtenis laten optekenen?
'Dat zal er wel mee te maken hebben dat ze een streep onder de hele gebeurtenis (de verkoop van ABN Amro) willen zetten. Er is een nieuwe directie aangesteld die streeft naar een cultuurverschil ten opzichte van het vorige bestuur. In die context zou het mogelijk zijn dat ze een historica hebben gevraagd om een nauwkeurige reconstructie op te tekenen. Ook voor het nalatenschap van de bank. Maar om het dan vervolgens niet publiek te maken... Tsja, dat is niet erg handig.'

Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank in gesprek met premier Rutte. Beeld ap
Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank in gesprek met premier Rutte.Beeld ap

De Olympische Spelen beginnen vandaag. Zit u op het puntje van uw stoel?
'Absoluut niet. De enige sport die ik leuk vind, is atletiek. Dat is de sport die ik zelf ook beoefen. Maar over het algemeen vind ik veel sporten te veel vercommercialiseerd en over het paard getild. Neem schaatsen. Hartstikke leuk om zelf te doen, maar wat is dat saai om naar te kijken! Ik vind het ook bespottelijk dat de NOS zoveel uur heeft ingeruimd voor de Spelen, zo'n 260 geloof ik. Dat had wat mij betreft wel 25 procent minder mogen zijn.'

Veel sporten zijn te vercommercialiseerd, zegt u. Wat bedoelt u daarmee?
'Neem voetbal. Ik ben totaal niet onder de indruk van de fysiologische inzet van de spelers - vaak domme jongens - op het veld. Maar ze verdienen op jaarbasis wel miljoenen. Terwijl een hardloper veel meer traint en slechts een fractie van het salaris van een voetballer verdient. Ik vind voetbal echt een verschrikkelijke sport. Een paar jaar geleden ben ik opgehouden het te volgen en dat bevalt prima. Nu heb ik tijd over om dingen te lezen of te kijken die wél interessant zijn.'

Dit is aflevering 256 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Jan Blokhuijsen traint tijdens de dag van de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Beeld anp
Jan Blokhuijsen traint tijdens de dag van de openingsceremonie van de Olympische Spelen.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden