Evolutie, soort van

Justin Biebers nieuwe album is artistiek een flinke stap vooruit. Maar er had meer in gezeten. Gelukkig is Bieber nog jong.

De opmars van elektronische dansmuziek (EDM) is ook aan Justin Bieber niet voorbijgegaan. Waar EDM in Nederland en de rest van Europa al lang tot de mainstreampop behoort, is de stroming pas een paar jaar geleden doorgebroken in de Verenigde Staten. Dankzij de producties van David Guetta (met in zijn kielzog de Nederlandse Afrojack) en Skrillex is EDM nu de grote muziekstroming in de VS. Hier wordt het grote geld verdiend en je bent gek als je hier als toonaangevend popster geen aansluiting bij zoekt.


Op zijn vorige week verschenen, tweede volwaardige album Believe laat Bieber in het openingsnummer All Around The World horen dat hij EDM heeft omarmd. All Around is meteen een van de mindere liedjes op de plaat, want de ratelende sequencers en aanzwellende synths brengen zijn zang volledig in de verdrukking.


Een slecht begin, dit nummer op een album dat artistiek gezien een flinke stap voorwaarts betekent ten opzichte van My World 2.0, dat in 2010 verscheen. De huidige single Boyfriend is een knap popliedje, Catching Feelings roept herinneringen op aan Michael Jackson, van wie in Die In Your Arms (het sterkste nummer op de plaat) zelfs de melodielijn uit We've Got A Good Thing Going On wordt gesampeld. Dat liedje komt van Jacksons album Ben, uit 1972. Jackson was toen 14 en een zelfde soort kindster als Bieber toen deze debuteerde.


Maar waar Jacksons repertoire in zijn tienerjaren volledig door Motowns Berry Gordy werd bepaald, en er voor Gordy maar één markt bestond - de popmarkt - heeft Bieber nu de pech dat pop uiteengevallen is in talloze substromingen en niches. En dat niet alleen: je kunt zoals Bieber meer dan twintig miljoen volgers op Twitter hebben en goed zijn voor een miljoenenverkoop zonder dat je muziek buiten de kring van jonge tieners te horen is.


Dat moet voor de stilaan volwassen geworden Bieber, die vorige week nog door David Letterman werd gefeliciteerd met zijn middelbareschooldiploma, een probleem zijn geweest bij het maken van zijn nieuwe plaat. Wat moest hij doen: doorgaan met brave, makkelijk te behappen popliedjes om zijn fans niet van zich te vervreemden, of een stap verder gaan en laten horen dat de ontwikkelingen in dance en r&b aan hem niet voorbijgegaan zijn en een volwassen plaat afleveren die helemaal past in het huidige popklimaat.


Bieber heeft ervoor gekozen zich meer volwassen te presenteren. Hij staat op de cd met een gitaar, alsof hij wil benadrukken dat we met een echte muzikant van doen hebben en zingt zijn liedjes vaak zonder veel effectbejag. Maar het blijft toch een album dat zo door de diverse producers wordt ingekleurd dat je nauwelijks kunt spreken van een eigen persoonlijkheid die Bieber hier toont.


Bieber staat hierin niet alleen. Popsterren als Rihanna, Katy Perry en Britney Spears zijn volledig afhankelijk van wat hen door derden aan liedjes wordt aangereikt. Bieber, een van de weinige mannelijke popsterren, laat zich op Believe door producers als Rodney Jerkins en Max Martin in een keurslijf drukken.


Het zijn natuurlijk mannen die weten wat ze doen en Bieber zal met zijn management ook weten dat de grootste pophits al lang niet meer geschreven worden de artiest die ze opneemt, maar het is ook wel jammer. Misschien is het allemaal wel de schuld van die andere Justin, Justin Timberlake.


Zijn solodebuut Justified uit 2002 is niet alleen nog altijd een razendknappe popplaat die zich kan meten met de betere Quincy Jones-producties van Michael Jackson: het was ook een baanbrekend album.


Wat Timberlake als een van de eersten deed, was de beste hiphopproducers inhuren om samen met hen popliedjes te componeren. Pharrell Williams (The Neptunes) en Timbaland drukten weliswaar hun stempel op liedjes als Rock Your Body en Cry Me A River, maar het was Timberlake zelf die de liedjes invulde en de plaat een nog altijd aanwezige cohesie verschafte.


Timberlakes idee om pop met hiphop/r&b te doen samenvloeien, bleek trendsettend, maar zou nooit meer zo goed werken als op Justified. Tien jaar later lijkt Justin Bieber op Believe eenzelfde huzarenstukje te willen uithalen, maar faalt uiteindelijk. Een paar sterke tracks daargelaten, is Believe een anoniem klinkende popplaat geworden, waar moeilijk in één zit naar te luisteren is. Het is een plaat die gemaakt is voor de iPod-generatie. Liedjes in diverse stijlen volgen elkaar op, iedereen pikt er zijn favoriet uit en laat de rest ongehoord.


Het is ook maar de vraag of een popplaat zo divers en tegelijk eenduidig als Michael Jacksons Thriller of Justified van Timberlake nog wel gemaakt zal worden en of die dan ook zo succesvol zal zijn.


Believe van Justin Bieber is geen slechte plaat, maar net als het nieuwe album van zijn mentor en een van zijn 'executive producers' Usher had er meer in gezeten. Het was eerder dit jaar echt schrikken toen Usher zijn nieuwe single Climax uitbracht. Een razendknap door Diplo geproduceerde ballad. Traag, dreigend en vernieuwend, zoals Prince ze een kwarteeuw geleden maakte. Prachtige strijkers, ook gearrangeerd door Nico Muhly, die hoorbaar niet uit een kastje kwamen. Climax, al maanden lang nummer 1 in de Amerikaanse r&b-lijst, is echt zo'n nummer dat je alle vertrouwen geeft in de toekomst. Maar wat jammer dat ook Usher zijn album volstopt met anonieme danceproducties van Will.I.Am en Swedish House Mafia. Net als van Believe zijn er een handvol topliedjes uit te selecteren, maar evenmin is Looking 4 Myself een plaat die je zonder ergernis kunt uitzitten.


Maar Bieber is nog altijd jong en Believe is een plaat waar meer volwassenen lol aan zullen beleven dan aan zijn debuut. Michael Jackson was 20 toen hij met Quincy Jones zijn eerste meesterwerk Off The Wall produceerde, Timberlake 22 toen hij Justified uitbracht. We moeten Justin Bieber gewoon nog wat tijd gunnen, maar hij zal wel een duidelijke keuze moeten maken: pop, dance of r&b.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden