Everything 'bout The Girl

Er was al een film. Toch is The Girl with the Dragon Tattoo zeker geen remake, zegt regisseur David Fincher.

Het boek belandde jaren geleden al voor het eerst op zijn bureau. Regisseur David Fincher had net The Curious Case of Benjamin Button (2008) gemaakt - een project waar zijn hart lag maar dat hem 'ruim een half decennium' heeft gekost - en hij was op zoek naar iets nieuws.


'Mijn producente kwam in 2006 aanzetten met The Girl with the Dragon Tattoo en vroeg me wat ik ervan vond. 'Het is vijfhonderd pagina's', zei ik, 'vertel maar gewoon waar het over gaat.'


'Het is het verhaal van een lesbische hacker in Stockholm, en over nazisme en fascisme in een keurig socialistische samenleving', zei ze toen.'


Nu had dat onder andere omstandigheden misschien meteen de aandacht getrokken van Fincher, die gezien eerdere films als Se7en (1995) The Game (1997) en Fight Club (1999), interesse heeft voor verhalen over uitzonderlijke mensen met een donker randje en de extreme uitwassen van de maatschappij.


Maar niet op dat moment. Hij rolde met zijn ogen en zei: 'kom op, dat krijg je hier nooit van de grond.' En stortte zich vervolgens op The Social Network (2010), de film over Facebook-oprichter Mark Zuckerberg, die drie Oscars won.


Maar nu zit hij er toch, in het luxe Londense hotel The Dorchester, om te praten over The Girl with the Dragon Tattoo (Nederlandse titel Mannen die vrouwen haten). Een literaire hype en een uiterst succesvolle Zweedse film verder, leek het klimaat in Hollywood opeens een stuk gunstiger voor het eerste deel van Stieg Larssons trilogie voor volwassenen. Maar noem The Girl with the Dragon Tattoo- die minstens zulke gewelddadige scènes bevat als de eerste film, en zich ondanks de Engelssprekende acteurs gewoon in Zweden afspeelt - alsjeblieft geen remake. 'Ik heb niets dan respect voor de film: het is een prachtige, uitstekende versie. Maar het is één interpretatie. En ik had het gevoel dat er nog ruimte was voor een andere film.'


Waar die ruimte precies zat, dat zal Fincher vervolgens uitgebreid uitleggen, in minuten durende monologen. Zodra hij gaat praten, valt er bijna geen speld tussen te krijgen: hij geeft niet alleen antwoord op de vraag, maar ook meteen op eventuele vervolgvragen en keert via zes zijpaden terug bij het begin van zijn antwoord. Het is alsof hij je voortdurend een paar passen voor is.


Hoe doorsnee hij er ook uitziet - donkere broek en trui, keurig getrimd baardje - opeens doet hij denken aan Lisbeth Salander, de punky hoofdpersoon die ook zo razendsnel verbanden kan leggen. In The Girl with the Dragon Tattoo wordt haar hulp ingeroepen door journalist Mikael Blomkvist. Samen onderzoeken ze de oude verdwijning van een meisje uit een rijke familie.


Onderzoeken, moordenaars - na de thrillers Se7en en Zodiac zijn het vertrouwde thema's voor Fincher. En met zijn expertise kon hij nog wel wat toevoegen, zegt hij. 'Ik weet niet hoeveel research Larsson heeft gedaan op het gebied van verkrachters en seriemoordenaars, maar dat zijn echt twee heel verschillende dingen.' Toch was dat niet de aantrekkingskracht. 'Ik hoef niet nóg een seriemoordenaar-film te maken, zei ik tegen de scenarist, Steve Zaillian. En jij zult toch zo'n driehonderd pagina's moeten schrappen. Hoe zie jij het boek? En hij zei: 'Het gaat over die twee mensen. Die man en dat meisje.''


Het was precies de manier waarop hij het boek had gelezen, vertelt Fincher. Die vreemde relatie tussen de 45-jarige journalist en zo'n 23-jarige misfit - dáár sloeg hij op aan. Bovendien, zo vertelt hij, interpreteerde hij het duo uit de boeken een tikje anders dan de Zweedse regisseur Niels Arden Oplev. 'Ik vond Blomkvist een iets grotere idioot. En ik zag haar als een 13-jarige, als een emotioneel afgestompt kind. Ze is niet zelfverzekerd, ze is geen vrouw - wat ze doet, is zich afzetten tegen alles en iedereen. Daar had ik het ook over met de kostuumontwerpers. Ze is punk, maar niet omdat ze om aandacht schreeuwt. Het is dezelfde soort punk als in de jaren zeventig, met van die jongeren die veiligheidsspelden door hun wangen staken om te zeggen: get the fuck away from me. Ze moest een meisje zijn dat om twee uur 's nachts de metro neemt en niet wordt lastiggevallen. Zo'n jongere die je ziet bij busstations en naar wie je niet wilt kijken.'


Dat hij Daniel Craig wilde als Blomkvist, was vrij snel duidelijk. Een actrice vinden voor Lisbeth was een stuk lastiger. Het is een zware rol met een paar gruwelijke scènes. Bovendien is het karakter immens geliefd bij de fans. Daar kwam bij dat The Girl with the Dragon Tattoo het uitsluitend moet hebben van een volwassen publiek. Geen wonder dus dat zo'n beetje iedereen bij de filmmaatschappij het liefst iemand als Scarlett Johansson of Natalie Portman in die rol zou willen zien - namen die ook op internet circuleerden. Maar Fincher had zijn oog laten vallen op Rooney Mara, de actrice die hooguit bekend is als de studente die in de eerste scène van The Social Network Mark Zuckerberg (gespeeld door Jesse Eisenberg) dumpt. Een rol die zo verschilt van Lisbeth, dat Fincher haar in de eerste plaats eigenlijk ook al had afgeschreven.


Pas na een eindeloze reeks audities wist Fincher zijn zin door te drukken. 'Ik heb daardoor een raar soort relatie met Rooney. Omdat zoveel mensen zeiden dat het een slecht idee was, moesten we elkaar helpen. We waren als mr. en mrs. Smith: we moesten onszelf naar buiten schieten.'


Dus voerde hij vanaf het moment dat het persbericht de deur uit ging, de druk op. Dezelfde dag nog had ze haar eerste motorrijles. Ze moest razendsnel leren typen. Ze kreeg een tepelpiercing. 'Ik heb haar vanaf het begin af aan gezegd: ik ga alles van je vragen, maar voor alles is een reden - het resultaat zal zichtbaar zijn. Ik vraag je niet om een gat in jezelf te laten maken 'gewoon, voor het geval dat'.'


'Ik wilde dat ze leerde skateboarden, omdat het de manier verandert waarop je staat - ze moest de houding hebben van een jongetje. Ik leerde haar roken met haar hand over haar sigaret. Het is de manier waarop je rookt als je met de metro reist en toch even je shot nicotine nodig hebt. Ze moest roken als een dokwerker, niet als Ingrid Bergman.'


Het enige waar Fincher zich zorgen om maakte, was of Mara wel alle consequenties van de rol op lange termijn kon overzien. 'Iemand die 25 is, kan nog niet voorzien wat er de komende 25 jaar gaat gebeuren. En kijk, Christopher Reeves had na Superman nooit meer de carrière waar hij van had gedroomd. Ginger van Gilligan's Island bleef altijd Ginger van Gilligan's Island. Er zijn nu eenmaal rollen die je heel moeilijk kunt afschudden. En Lisbeth is een karakter dat inmiddels bewezen heeft diepe indruk op mensen te maken.'


---------------------------------------


Filmografie David Fincher


The Girl With The Dragon Tattoo (2011)


The Social Network (2010)


The Curious Case of Benjamin Button (2008)


Zodiac (2007)


Panic Room (2002)


Fight Club (1999)


The Game (1997)


Se7en (1995)


Alien3 (1992)


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden