Evenveel geld voor groot en klein

Stel je voor dat de Raad voor Cultuur zou adviseren de subsidie voor Toneelgroep Amsterdam, met zijn groot acteursensemble en internationale status, gelijk te stellen aan het veel lagere bedrag voor Toneelgroep Maastricht, met zijn kleinschalige ambities. De onredelijkheid daarvan zou iedereen inzien. Toch is dat wat er gebeurt in het jeugdtheater als het advies van de raad wordt opgevolgd.


Grotere spelers als De Toneelmakerij (Amsterdam) en MAAS (een fusie in Rotterdam van Theatergroep MAX, Dansgroep De Meekers en Siberia) - met een omvangrijke doelgroep in de grote steden - krijgen straks evenveel (500 duizend euro) als kleinere groepen in Enschede (Sonnevanck) en Utrecht (Het Filiaal). Dit betekent bijna een verdubbeling van de subsidie voor Sonnevanck en Het Filiaal tegen een korting van bijna 70 procent voor De Toneelmakerij en 40 procent voor MAAS. Voor De Toneelmakerij extra zuur, omdat het gezelschap de subsidie van 1,6 miljoen in de aanvraag zelf al had teruggebracht tot 1 miljoen. Nu krijgt het daarvan slechts de helft. Ook de fusie binnen MAAS wordt financieel niet gewaardeerd, terwijl een efficiëntere en goedkopere samenwerking een van de doelen was van de bezuinigingsoperatie.


Het advies staat haaks op dat van vier jaar geleden, waarin de raad aanstuurde op differentiatie naar grote en kleine gezelschappen. De Toneelmakerij kwam toen voort uit een fusie van Wederzijds en Huis a/d Amstel, om een groot gezelschap voor jeugd en jongeren te worden met een reikwijdte van grote zaal tot klaslokaal.


De Raad voor Cultuur heeft niet durven afwijken van Zijlstra's nivellerende functieverdeling: aan elk van de acht theatervoorzieningen koppelt hij één zogenoemde jeugdtheatervoorziening van een half miljoen: niet meer, niet minder. Het 'stoute' gedrag van MAAS en Toneelmakerij om op voorhand niet 'te bukken voor het lage plafond', werd door de Raad niet gehonoreerd.


'Twee is een te veel'

De Raad ontving tien aanvragen voor acht plekken. Sonnevanck, Het Filiaal, Het Laagland en Artemis krijgen een positief advies, evenals MAAS en De Toneelmakerij. Die laatste twee moeten hun begroting en activiteitenplan aanzienlijk aanpassen. De fusie tussen het Nationale Toneel en Stella Den Haag (NT Jong) krijgt een negatief advies ('te weinig uitgewerkt en nauwelijks voortbouwend op expertise van Stella'), evenals Jeugdtheater Citadel in Groningen ('voldoet niet aan inkomstennorm'), Oorkaan ('komt op tweede plaats in Amsterdam na De Toneelmakerij en twee is een te veel') en Kwatta ('er mag maar één in regio Oost worden toegewezen: Sonnevanck').


Slachtoffer van de strakke functieverdeling per theatervoorziening worden Oorkaan ('geen jeugdtheater maar muziekproducties voor jeugd') en Kwatta uit Nijmegen ('kwaliteit goed maar plannen behoudend'). Opvallend is dat in de regio Arnhem/Nijmegen de 'grote toneelvoorziening' Toneelgroep Oostpool kiest voor samenwerking met Sonnevanck uit Enschede, uit artistieke maar ook budgettaire overwegingen: nu kan bij twee provincies (Gelderland én Overijssel) subsidie voor jeugdtheater worden aangevraagd.


Wie zich in Groningen wil vestigen als jeugdtheatergroep kan nog solliciteren, want de vacature voor een plek in de 'Basis Infrastructuur' blijft opengesteld, adviseert de raad. Er hoort in Groningen een goed functionerend jeugdtheatergezelschap te zijn, evenals in Den Haag. Voor de hofstad wordt een vingerwijzing gegeven richting samenwerking met MAAS.


Boven alles lijken de buitenproportionele bezuinigingen op jeugdtheater geen recht te doen aan de toppositie die Nederland op dit gebied internationaal nog steeds inneemt, het grote publieksbereik onder kinderen en jongeren en de beperkte verdiencapaciteit door het werken op kleine schaal zoals op scholen en kleine zalen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden