Even was het weer 11 september voor de Amerikanen

Het luchtruim gesloten, de tunnels dicht. Even was het weer 11 september in New York, na het neerstorten van een Airbus op de wijk Queens....

Van onze correspondent Bert Lanting

De onderhuidse nervositeit die sinds de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon in de Verenigde Staten heerst, kwam gisteren meteen aan de oppervlakte toen de eerste berichten over het neerstorten van de American Airlines Airbus op New York binnenkwamen. De eerste reactie was: een nieuwe aanval op de VS.

Even was het weer 11 september: de autoriteiten sloten onmiddellijk het luchtruim boven New York, burgemeester Giuliani liet alle tunnels sluiten, boven de grote steden kwamen gevechtsvliegtuigen in actie en president Bush riep in de Situation Room van het Witte Huis een crisisteam bijeen, onder leiding van de nieuwe directeur voor binnenlandse veiligheid, Tom Ridge.

Uit veiligheidsoverwegingen werd ook het gebouw van de Verenigde Naties, waar regeringsleiders bijeen zijn voor de Algemene Vergadering van de VN, afgesloten. Aanvankelijk leek het domweg te veel toeval dat New York, slechts twee maanden na de aanslagen op de Twin Towers, opnieuw door een neerstortend vliegtuig werd getroffen. Na de gewelddadige demonstratie van moedwil op 11 september is het moeilijk nog in toeval te geloven.

Maar het lijkt erop dat het toch geen aanslag is geweest, maar een ongeluk: ooggetuigen meldden dat het toestel een van zijn motoren verloor, voordat het neerstortte in de woonwijk.

De eerste reactie lag voor de hand: sinds 11 september zijn de Amerikanen hun gevoel van onkwetsbaarheid kwijt. Het nieuws van de ramp sloot ook aan op de waarschuwingen van de regering dat er mogelijk meer aanslagen volgen.

De FBI en het ministerie van Justitie zijn ervan overtuigd dat er nog terroristen in de VS zijn die aanslagen voorbereiden. Vermoed wordt dat sommigen van hen betrokken waren bij de voorbereiding van de aanslagen van 11 september.

De verdenking is vooral gericht tegen twee verdachten uit het Midden-Oosten die daags na de aanslagen in Texas werden gearresteerd met stanley-messen, zoals die ook door de kapers waren gebruikt. Ook hadden ze al hun lichaamshaar afgeschoren, zoals de leider van de kapers, Mohamed Atta, zijn handlangers had opgedragen.

De twee zaten op het moment van de aanslagen aan boord van een vliegtuig dat, net als de gekaapte toestellen, op weg was naar de westkust van de VS. Het toestel moest na de aanslagen echter landen in St. Louis.

Een van de theorieën is dat de twee ook van plan waren het toestel te kapen, maar dat hun handlangers het hadden laten afweten. Of ze waren mogelijk op weg naar een rendez-vous met andere terroristen.

Sinds de aanslagen hebben de autoriteiten de bewaking op vliegvelden flink verscherpt, maar het publiek is niet helemaal gerust. Ondanks de verscherpte veiligheidsmaatregelen slipten er toch een paar keer wapens door de controles. Het grootste punt van zorg is de bagage: een groot deel van de bagage die bij het inchecken wordt afgegeven, gaat zonder controle het vliegtuig in. Dat betekent dat het vrij gemakkelijk is een bom aan boord te brengen.

Ondanks de waarschuwingen begonnen de Amerikanen zich de laatste dagen, na weken van onzekerheid, juist iets ontspannener te voelen.

Op het thuisfront leek het langzamerhand iets rustiger te worden: al twee weken is er al geen nieuw geval van miltvuur ontdekt. De autoriteiten houden er rekening mee dat er nog nieuwe miltvuurbrieven zullen worden verstuurd of dat de pleger van de aanslagen zal proberen een nieuwe methode te gebruiken om het miltvuurpoeder te verspreiden.

Uiteindelijk heeft de FBI nog geen idee wie er achter de campagne met miltvuurbrieven zit. Maar door het uitblijven van nieuwe gevallen, begon de nervositeit langzamerhand weg te ebben.

Het lijkt erop dat de ramp met de Airbus - ook al is het inderdaad een ongeluk - de oude wonden echter weer heeft opengereten. Als burgemeester Giuliani vastberaden rondstapt en de New Yorkers oproept rustig te blijven en gewoon aan het werk te gaan, bekruipt veel Amerikanen ongewild het gevoel dat ze sinds 11 september proberen te onderdrukken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden