Even leek het of het kwaad uit de boekjes zo je timeline binnengleed

De manier waarop we op internet 'debatteren' is ook steeds vaker op televisie terug te zien.

Beeld de Volkskrant

Dick Woudenberg zit in de studio van RTL Late Night. Hij spreekt traag en zorgvuldig. Zijn stem kraakt een beetje. 'Hij was een bijna bovenaards wezen. Boven alle mensen gesteld, door God gezonden en als zodanig de redder van ons allemaal en het grote voorbeeld voor ons jongetjes op die school.' Die 'hij' was Adolf Hitler.

Woudenberg zat dinsdag aan tafel vanwege zijn net verschenen biografie (geschreven door Vrij Nederland-journalist Mischa Cohen), maar toch ook vanwege dat filmpje dat deze week over het internet sjeesde. Hij verhaalde over zijn leven en keek daarbij doordringend in de camera. Hij, die ooit een 'gelovige nazi' was. Even leek het of het kwaad uit de boekjes zo je timeline binnengleed. Het duurde een paar minuten. Genoeg voor talloze retweets, views en likes.

Dick Woudenberg zit in de studio van RTL Late Night.

Nederland herdenkt de oorlog met overgave. En bij die overgave hoort discussie. Oeverloos debat. Dit jaar was dominee Rikko Voorberg de stichtelijke aanstichter. Voorberg had aangekondigd donderdag om 20.00 uur de slachtoffers van de huidige vluchtelingencrisis te zullen herdenken. Dat mocht hij bij Pauw toelichten. Voorberg kreeg de wind van voren, van Hanna Luden van het CIDI (die daarvoor was uitgenodigd), maar ook Pauw ergerde zich: 'Kun je bedenken dat je denkt: Oké, dan doe ik het op 9 mei?'

Het was geen groots optreden van de dominee (en misschien ook niet z'n slimste plan), maar de onwil om zijn bedoelingen te begrijpen was naar om te zien. Je hoefde nauwelijks op Twitter te kijken om te weten welke schofterigheden daar intussen werden uitgewisseld. Gekuist samengevat: links en de moslims spanden weer eens samen om Nederland verder kapot te maken.

Steeds vaker klinkt de echo van het voortdurende verdacht maken van de ander, het alles politiek maken en in iedere vorm van tegenspraak een bevestiging te zien van alles wat je toch al dacht - basisingrediënten van het online 'debat' - door op televisie. De misvatting dat je je visie alleen voor het voetlicht kunt brengen door de ander te slopen met alles wat voorhanden is en dat een discussie pas de moeite waard is als-ie op het scherp van de snede gevoerd wordt, dat nuance voor slapjanussen is en geen mening hebben geen optie, evenmin als bereid zijn je op andere gedachten te laten brengen. Die echo's zijn nog zacht, maar het kan snel gaan.

Ik moest denken aan Yomna, het Syrische meisje in Jiska Rickels' schitterende (en schrijnende) documentaire In procedure. Aan de wanhopige voice messages die ze achterliet bij haar vader, Hassan, die al in Nederland verbleef. En aan de stem van de gezichtloze ambtenaar die over Hassans verblijfsvergunning besliste. Een onverzoenlijke toon, een leraar tegen een kind dat de klas uitgelopen is. Wanneer Hassan wilde reageren, werd hij onderbroken: 'U moet nu echt even gaan luisteren!'

En tot slot dacht ik aan Dick Woudenberg, die zacht en kalm vertelde en iedereen aan het luisteren kreeg. Eventjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden