Even in de cel aan de grens en dan de bus naar Athene

Nea Vissa Sommige inwoners van het Griekse dorp Nea Vissa verdienen aan de illegale mensenstroom uit buurland Turkije. In snackbar Asteriks aan het dorpsplein reageert een groepje mannen grinnikend op de vraag hoeveel dorpsbewoners betrokken zijn bij de mensensmokkel. Er wordt gefluisterd, iemand telt op zijn vingers. Het dorp telt zeker tien mensensmokkelaars, luidt de conclusie. 'Maar het zijn er meer hoor', zegt een jongeman in een glanzend wit trainingspak. 'Het is goede handel.'

Arjen van der Ziel

Volgens de mannen ligt de prijs voor de oversteek gewoonlijk tussen de 1.000 en 2.000 euro. 'Maar dat geld moet worden gedeeld met de Turken en de politie.' Corruptie? Gelach in de snackbar. 'Natuurlijk, onze politiemensen geven niks om die immigratie. Ze verdienen er liever wat aan.'


Nederlandse marechaussees

Dat de Griekse autoriteiten falen bij de grensbewaking, is overduidelijk. Het EU-agentschap Frontex delegeert 175 grensbewakers uit andere lidstaten naar de grens, om de Grieken tijdelijk bij te staan. Een deel van hen is vorige week gearriveerd. Onder hen zestien Nederlanders van de marechaussee en de zeehavenpolitie. De Nederlanders zijn zaterdag begonnen met patrouilleren. 'Dit is de achterdeur van Europa', zegt de Nederlandse teamleider Jos Jenner. 'De Griekse politie heeft er zelf al veel mensen in gepompt, maar houdt het koppie niet boven water.'


De Europese grenswachten zijn ervan overtuigd dat ze het 'gat' in de grens bij Nea Vissa deels kunnen dichten. Maar ze waarschuwen ook dat Griekenland voorlopig waarschijnlijk de zwakste schakel in de Europese buitengrens zal blijven. Want eerder veelgebruikte mensensmokkelroutes, van Noord-Afrika naar Spanje en naar Italië, verloren hun populariteit slechts ten dele door verbetering van de grensbewaking. Belangrijker waren overeenkomsten met Libië, Marokko en Mauretanië, die beloofden vanaf hun grondgebied vertrokken illegale immigranten terug te nemen.


Ook Griekenland heeft al jaren zo'n overeenkomst met buurland Turkije. Maar de Turken nemen in werkelijkheid nauwelijks immigranten terug. Dat maakt de Turks-Griekse grens populair bij immigranten.


'Zolang Turkije de mensen niet terugneemt, blijven we hier kat en muis spelen met de smokkelaars', zegt Frontex-woordvoer Michal Parzyszek. 'Veel immigranten vinden het niet erg om opgepakt te worden. Want dan zijn ze al in de EU. Ze weten dat ze na een tijdje vrijkomen en daarna illegaal de rest van Europa in kunnen.'


Dat heel wat immigranten er inderdaad zo tegenaan kijken, blijkt in het smerige, vaak overbevolkte detentiecentrum, 20 kilometer ten westen van Nea Vissa. Tegen tien uur 's morgens gaat daar, zoals elke ochtend, de toegangspoort open en komt een veelkleurige zwerm mensen naar buiten. Uit de groep stijgt een geur van ongewassen kleren op. De meesten hebben twee of drie dagen vastgezeten en nu een papier gekregen waarop staat dat ze binnen dertig dagen de EU moeten verlaten. Maar ze hebben stuk voor stuk andere plannen.


Oom in Duitsland

'Ik heb een oom in Duitsland', zegt de boomlange Jamshid Yousefi. 'Misschien dat ik naar hem toe ga.' De 29-jarige Yousefi vertelt dat hij uit Afghanistan komt. Hij zegt bij het oversteken van de grensrivier bijna te zijn verdronken. Als bewijs diept hij uit zijn rugzak een bundeltje klamme kleren op. 'Mijn spullen zijn nog steeds nat', zegt hij met een grijns. 'Ik kan niet zo goed zwemmen. Ik heb heel even gedacht dat ik het niet zou overleven.' Dit jaar zijn al meer dan veertig immigranten verdronken in de Evros-rivier.


Yousefi sluit achter aan in de rij om bij een loket een kaartje te kopen voor de bus naar Athene. Hij zegt gelukkig te zijn dat hij na zijn wekenlange zware tocht eindelijk op Europese bodem is, maar hij maakt zich ook nog steeds zorgen. 'Ik ben nu weer in een nieuw vreemd land zonder papieren. Het is allemaal onzeker. Ik denk dat ik me pas echt gerust voel als ik straks bij mijn oom of bij vrienden ben.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden