Even douchen

Land van afkomst - Interview: Soundos El Ahmadi

Welke rol speelt afkomst in een leven in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt dat in een reeks interviews. Comedian Soundos El Ahmadi ziet hoe er zich een revolutie voltrekt.

Ze waren drie jaar in gesprek geweest, de AVRO wilde meer diversiteit. Haar toekomst was erop afgestemd: het presenteren van entertainmentprogramma's en een kindershow die speciaal voor haar zou worden ontwikkeld. Tot het telefoontje.


'Een kort telefoontje. Ze kozen voor Kim-Lian van der Meij in plaats van voor mij. Een uur later zapte ik toevallig langs RTL Boulevard. Kim-Lian vertelde trots over haar nieuwe contract bij de AVRO. Ze hadden mij nog snel even gebeld voordat ik op de televisie zou zien dat iemand anders het werd. Aan die drie jaar heb ik niets overgehouden, alleen een grap: het enige zwarte aan de AVRO is hun naam en zelfs die hebben ze verkeerd gespeld.

Geen slechte grap.

'Hé, ik heb hem zelf geschreven, natuurlijk is het een goeie grap. Maar dat is wel hoe het gaat. In Hilversum zeggen ze gewoon: 'Deze keer zoeken we geen Marokkaan, misschien nemen we volgende keer weer een exotische presentator.' Dan vraag ik: 'Jullie zochten toch een presentator?' Daarna zeggen ze: 'Ja, maar we hebben vorig jaar al een Surinaams meisje gehad.' De redacties zijn helemaal blank en hanteren een soort quotum. Wanneer Ali B. in een programma is geweest, weet ik al dat ík daar voorlopig niet in zit.


'Toen ik dat telefoontje kreeg van de AVRO, veranderde er iets in mijn hoofd. Ineens wist ik dat ik in het theater moest zijn, niet bij de televisie. Maar in het theater heb je weer andere dingen. Wist je dat er een Nederlands theater bestaat met een programmeur speciaal voor de allochtone artiesten? Dat je om die reden in hun theater wordt geboekt? Eerst dacht ik, wow ik mag op dat podium staan. Toen ik hoorde over die programmeur voelde ik me zo vies, ik wilde meteen douchen.'


Op papier lijkt het misschien zwaar, maar als Soundos El Ahmadi het vertelt klinkt het anders - als een soort grap. Op het Gala van de Televizierring verzamelen alle televisiemakers van Nederland zich. 'Van al die duizenden mensen zijn er dus zes niet blank. We staan samen in een hoekje te klagen.' Ze vertelt het op een vrolijke manier. Als iets dat nu eenmaal zo is. Maar eigenlijk anders zou moeten zijn.


'Weet je wat het probleem is? Je mag het niet zeggen. Autochtonen denken dat het niet bestaat, alle allochtonen weten dat het wel bestaat.

Het is als liefdesverdriet. Wanneer je dat zelf nooit hebt gehad, kun je je er misschien niets bij voorstellen. Maar je kunt er toch wel naar luisteren en proberen het te begrijpen?

'Als je het benoemt, klink je als de presentator die klaagt dat hij geen werk heeft. Ik heb genoeg werk. Een jonge, Marokkaanse comedian en ook nog vrouw. Vanaf het begin kreeg ik veel aandacht. Ze wilden weten wat mijn ouders ervan vonden dat ik op een podium stond. Ik moest kiezen: wil ik een goede comedian worden of wil ik die Marokkaan zijn? Alleen maar praten over Marokkanen, programma's maken voor de NPS - die weg wilde ik niet inslaan. Dan herhaal je een trucje en word je lui. Ik ben een Nederlander die toevallig goed kan dansen. Tenminste, ik denk zelf dat ik dat goed kan. '

Is al die aandacht omgekeerde discriminatie?

'Positieve discriminatie? Het is gewoon discriminatie, ik zie er niets positiefs aan. Wanneer jij je niet verdiept in mij, maar me alleen ergens voor vraagt omdat ik Marokkaans ben, dat is toch goor?


'Er is een revolutie gaande. Mensen zijn er klaar mee dat alles moet gebeuren volgens een bestaande organisatie. Habbekrats, de makers van de films Rabat en Wolf, zouden nooit een kans krijgen op subsidie van het Filmfonds. Dan doen we het toch zelf? Op internet zie je programma's ontstaan die in Hilversum nooit zouden worden gemaakt.'


Ze is getrouwd met Daniël. 'Uit Zuid-Limburg. Vijlen, het mooiste bergdorp van Nederland.'

Zegt dat iets over jou?

'Nee. Het zegt dat ik verliefd ben geworden op Daniël. Soms krijg ik een mocro voor me die zegt dat ik een sell out ben, een soort verrader. Meestal is dat een jongen die geen Arabisch spreekt en ook niet goed Nederlands. En dan zou ik in de war zijn, met mijn Nederlandse man?'


Haar moeder kwam uit Tetouan, haar vader uit Rabat. Onafhankelijk van elkaar vertrokken ze allebei uit zichzelf naar Nederland.

Waarom kwamen ze juist naar Nederland?

'Dat weet ik eigenlijk niet. Omdat dit het leukste land van de wereld is?'

Denk je dat jouw ouders verschilden van gastarbeiders?

'Misschien wel. Mijn moeder studeerde, van mbo naar hbo naar post-hbo en daarna een managementstudie aan de Erasmus Universiteit. Mijn vader had een rijschool. Die waren er toen niet veel, hij had het rijk alleen. Op het vwo kreeg ik hetzelfde te horen als alle Marokkanen: dat we beter met onze handen kunnen werken, wat kwam ik hier doen? Dan moest mijn moeder weer naar school om met de leraar te praten.'


+++

Soundos El Ahmadi

Soundos El Ahmadi (Nederland, 1981) is lid van de Comedytrain. Haar laatste theaterprogramma heet Er is geen plan B. Op televisie presenteerde ze De meiden van Haram en ze was kandidaat in Wie is de Mol? Ook speelde ze in de film Shouf Shouf Habibi.

Nederlands

In het buitenland. Daar ben ik zuinig, nuchter en ik zie dat niets zo goed geregeld is als in Nederland. In België begint dat al. In Marokko zijn kantoren twee of drie uur per dag open. Vind je het gek dat het een derdewereldland is?

Marokkaans

Als we naar vrienden van mij gaan en Daniël vraagt of daar eten zal zijn. Ja natuurlijk is er eten. Als we bij zijn vrienden op bezoek gaan is het altijd ramadan, het hele jaar door. Je krijgt niets te eten.

Eten

De couscous van mijn moeder, met kip en rozijnen. Dan voel ik de liefde in mijn buik.

Muziek

Vieze old school r&b en harde hiphop. R. Kelly en Tupac.

Beste vriend

Louella, vanaf de crèche. Wij waren Duo Penotti, Louella is Surinaams. Wanneer ik met haar kinderen ben, noemen ze mij tante Soundos. Dan zie je mensen kijken: hoe kunnen die zwarte kinderen tante zeggen tegen die beige mevrouw?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.