Even dacht ik een vrouw aan de lijn te hebben die Theo wilde spreken

Ooit werd mij zo'n beetje het hof gemaakt door Theo van Gogh (s). Achteraf verdenk ik hem ervan dat hij via mij kennis hoopte te maken met mijn toenmalige geliefde: een bekende topman (s). Dit terzijde.

Na mijn bijdrage aan Een Prettig Gesprek (met Theo en cactus) voor de Amsterdamse televisiezender AT5, rinkelde alras de telefoon. Zonder mijn hallo af te wachten, vroeg een hoge stem op bijna smekende toon: 'Met Theo van Gogh?' Even dacht ik een vrouw aan de lijn te hebben die Theo wilde spreken. Maar hij bleek het zelf te zijn. Met deze act had ik bij vriendinnen veel succes. Vanaf toen vroeg de blondino me geregeld mee uit eten. En drinken!

In die tijd kwam ik misschien geïnspireerd door Theo's countertenor op het idee voor een serie interviews. Ik vroeg diverse mannen hoe ze dachten dat hun leven zou zijn verlopen wanneer ze als meisje waren geboren.

In eerste instantie zetten mijn geïnterviewden het op een zuchten, daarna op een zwijgen. Zijzelf in een vrouwenrol! Wat moesten ze zich daarbij voorstellen? Maar na mijn geruststellende woorden 'beschouw het als een spelletje, stel je voor dat je je eigen tweelingzus bent' kregen ze schik in het onderwerp en tenslotte praatten ze (het leken wel vrouwen) honderduit.

Vooral over hun hypothetische uiterlijk: lange benen, decolletés en een weelderige haardos. Bijna iedereen wilde de seksbom zijn die ze eigenlijk wilde hébben. Sophia Loren en Marilyn Monroe kwamen het frequentst voorbij. Niet omdat mijn mannen (ik ging allengs van ze houden) een filmcarrière ambieerden. Welnee, ook als vrouw gingen ze in de politiek, stortten ze zich in het zakenleven of kozen ze voor een ander prestigieus beroep.

Kinderen? Natuurlijk! Hoewel het moeilijk moest zijn werk en moederschap te combineren. Want natuurlijk zag niemand zichzelf als moeder de vrouw (de meeste hadden die thuis), eerder als 'sterke, autonome, vrijgevochten dame'. Thom Hoffman zou als meisje 'een groot gevoel van eigenwaarde hebben', Joost Zwagerman 'flink achterna worden gelopen'.

Theo was de enige die een minder rooskleurig vrouwbeeld van zichzelf schetste: 'Een dikke zeug met plooirok, penny shoes en parelketting die mo-Frans had gestudeerd en nu als secretaresse werkte bij de Franse ambassade. Met een Marokkaanse vriend die haar geregeld sloeg.'

Plooirokken c.s. speelden, door hemzelf steevast ironisch opgedist, een grote rol in Theo's jongensjaren. Die komen meteen al aan de orde in Van Gogh Spreekt, een multimediamonoloog voor '1 acteur & video' die Roeland Hazendonk over zijn jeugdvriend heeft geschreven. In een in Wassenaar opgenomen filmpje fietsen meisjes met bovengenoemde parafernalia over een groot scherm. Maar dat is nog niets vergeleken bij andere 'perverse' Theo-fantasieën die het publiek krijgt voorgeschoteld.

Tegelijkertijd laat Porgy Franssen Van Goghs grillige gedachtengoed op het toneel de vrije loop. In deze 'wederopstanding van een enfant terrible' is de multi-inzetbare acteur niet zozeer een reïncarnatie bretels zijn de enige fysieke verwijzing maar eerder een spreekbuis van Theo's veelkleurige persoonlijkheid. Maakte hij met zijn ongenuanceerde geschriften menigeen het leven zuur, bij zijn intieme vrienden kon hij een potje breken, ja wekte hij vertedering, heen en weer geslingerd als hij werd tussen niemand ontziende geldingsdrang en, zij het verstopt, behoefte aan liefde.

Zondag j.l. zag en hoorde ik in de Amsterdamse Balie een voorproefje van Hazendonks tragikomische woordenstroom. Onder leiding van regisseur Gerardjan Rijnders produceerde Porgy Franssen (volgens hem zelf 'een acteur bij wie je maar op een knop hoeft te drukken') flarden tekst die Theo zelf ooit heeft uitgesproken. Of uit had kúnnen spreken. Met het gevolg dat in deze monoloog een tijdloos personage aan het woord is. Want de maatschappelijke problematiek waarover Theo zich zo mateloos opwond, speelt nog even sterk als ten tijde van zijn gruwelijke dood.

Binnenkort in het theater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden