Evacués uit Kosovo krijgen paar duizend gulden mee naar huis

De Kosovaarse evacués in Nederland krijgen 'enkele duizenden guldens' voor herinrichtingskosten wanneer ze naar huis gaan. Minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking beslist volgende week hoe hoog dat bedrag precies is....

Medewerkers van Ontwikkelingssamenwerking zeggen dat het om ongeveer vijfduizend gulden per persoon zal gaan - evenveel als wat de Bosnische vluchtelingen kregen die, na het Dayton-akkoord in 1995, vrijwillig terugkeerden naar huis.

Het geld voor herinrichting krijgen de Kosovaren bovenop de premie die ze van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) meekrijgen om in hun eerste levensbehoeften te kunnen voorzien. Voor de evacués in Nederland is dat 1250 gulden voor een alleenstaande, en minimaal 1750 gulden per gezin.

Minister Herfkens wil de hoogte van de herinrichtingspremie laten afhangen van 'wat andere landen doen', om te voorkomen dat haar beleid in de toekomst 'een aanzuigend effect' heeft. Om die reden vermoedt adjunct-directeur J. van den Bergh van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) dat de Kosovaren minder zullen krijgen dan terugkerende Bosniërs.

'Vijfduizend gulden is relatief veel', zegt Van den Bergh. 'Daarmee creëer je juist een aanzuigend effect.'

De hoogte van de eenmalige uitkeringen is in Europa niet overal gelijk. Zo krijgen Kosovaren die in Noorwegen zijn ondergebracht, tienduizend Noorse Kronen (ongeveer 2590 gulden) aan herinrichtingskosten, in Zweden vijfduizend Zweedse kronen (ongeveer 1250 gulden) en in Zwitserland duizend Zwitserse francs alleen al voor bouwmaterialen (bijna 1400 gulden). Groot-Brittannië vergoedt 250 pond (825 gulden), Oostenrijk betaalt drieduizend schilling (480 gulden) voor een volwassene en duizend schilling (160 gulden) per kind. Kosovaren in Slowakije krijgen 90 Duitse mark en Kosovaren in Turkije krijgen niets.

Evacués in Duitsland krijgen duizend of tweeduizend mark, afhankelijk van de deelstaat waarin ze zijn opgenomen. Deelstaten met een CDU-regering keren minder uit dan regeringen waarvan de Groenen in de meerderheid zijn, aldus een woordvoerder van de Duitse ambassade.

Voor al deze landen geldt dat de IOM tevens een bedrag uitkeert voor het eerste levensonderhoud van de Kosovaren. Deze bedragen zijn vastgesteld in de 'terugkeerregelingen', die per land afzonderlijk zijn vastgesteld en onderling ook sterk verschillen. Het IOM-bedrag staat volledig los van de gelden die overheden verstrekken. Zo kan het gebeuren dat een Kosovaars gezin in Ermelo een veel hoger terugkeerbedrag krijgt dan familieleden in Oostenrijk, en veel minder dan de buren uit Pristina die naar Noorwegen waren gevlucht.

Duitsland zal uiteindelijk, met 13.766 evacués, veel meer geld aan terugkeerpremies kwijt zijn dan welk land ook. Turkije heeft op Duitsland na de meeste vluchtelingen opgenomen (7581). Daarna volgen Noorwegen (6070), Italië (5829), de Verenigde Staten (5370), Canada (5154) en Oostenrijk (5063).

De overige Europese landen hebben minder dan vijfduizend Kosovaren ondergebracht, waarvan de kleinste aantallen verblijven in Kroatië (284), Slowakije (90), Roemenië (41) en op IJsland (70).

De Kosovaren krijgen de premie voor herinrichtingskosten pas als ze weer zijn teruggekeerd. Het geld wordt in Kosovo door IOM-medewerkers verdeeld. Alleen Kosovaren met een voorlopige verblijfsvergunning kunnen aanspraak maken op een terugkeerregeling.

Kosovaren die op eigen gelegenheid hun familie zijn nagereisd, krijgen geen vergoeding.

In België, Kroatië, Tsjechië, Finland en Denemarken staat remigratie van de Kosovaarse vluchtelingen nog niet op de politieke agenda. Evacués die daar tot dusver zijn vertrokken, deden dat op eigen gelegenheid.

Vluchtelingen in Canada, Israël en de Verenigde Staten mogen daar naar alle waarschijnlijkheid blijven. Zij krijgen een A-status en hoeven niet per se te remigreren.

In de Europese landen is dat wel het geval. Daar moeten de Kosovaren voor het aflopen van hun verblijfsvergunning, in het voorjaar van 2000, terug naar huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.