Euthanasie-lespakket hoort niet thuis op school

Aleid Truijens Beeld .
Aleid TruijensBeeld .

De brief lag gewoon in het postvakje, geadresseerd op naam. Andere leraren Nederlands en geschiedenis hadden hem ook gekregen. Met de directeur van de school was niet overlegd. De brief is ondertekend door Rob Jonquière, directeur van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Er wordt een digitaal lespakket in aangeboden, voor de bovenbouw havo/vwo, te vinden op euthansiedoodnormaal.nl.

Dit onderwerp is belangrijk, schrijft Jonquière, want vanaf 12 jaar 'mogen jongeren zelf beslissen of zij medische behandelingen willen ondergaan'. Desgewenst komt iemand van de NVVE gratis een gastles geven over de zelfgekozen dood.

Is euthanasie doodnormaal? De filmpjes op de website vertellen iets anders. Vier filmpjes over actieve euthanasie, een meisje over haar oma, een jonge vrouw die kanker heeft gehad en een wilsverklaring heeft ondertekend voor als de ziekte terugkomt, een arts en een 26-jarig meisje met een erfelijke ziekte.

Vooral dat laatste filmpje hakte er enorm in bij mij, allang puber-af. We zien het meisje, Priscilla, op bed liggen, omringd door vrienden en familie. Dan komt de dokter binnen. Hij aait haar over haar wang. Ze is rustig, fluistert ze, maar de mensen in de kamer zijn niet rustig. In het volgende shot wordt haar kist gedragen. Huiveringwekkend. Juist omdat je niet weet wat het meisje precies heeft, en alleen hoort dat haar moeder slechts 31 is geworden. Moet je dit 15-, 16-jarigen zomaar voorschotelen?

De bedoeling van de website en het lespakket is jongeren te informeren en euthanasie 'uit de taboesfeer te halen'. De filmpjes zijn integer gemaakt, maar gaan ervan uit dat de zelfgekozen dood vanzelfsprekend 'mooi' en 'waardig' is, en eigenlijk ook onvermijdelijk. De arts zegt: 'Het hoort er gewoon bij'. Mirte (17) vond het als 10-jarige verschrikkelijk om haar oma te zien sterven, maar is achteraf blij dat oma niet langer heeft geleden. Nina (35) kreeg nadat ze kanker had gehad een dochter, en denkt nu anders over hoever ze wil gaan met behandelen. Deze filmpjes bieden wel kans tot discussie: is zo'n wens veranderlijk als je leven verandert? Moeten 10-jarigen zien hoe hun oma wordt doodgemaakt?

De informatie op de site lijkt neutraal en informatief, maar is dat niet. Alternatieven voor de actieve levensbeëindiging komen niet aan bod. Kinderen kunnen dan gaan denken dat de natuurlijke dood niet 'waardig' is en altijd gruwelijk. 'Use your knowlegde, use your influence' zegt een ander filmpje op de site. Verstandige mensen zijn hun dood kennelijk vóór.

Tegenstanders van het gedachtengoed van de NVVE komen niet aan het woord, artsen met twijfels evenmin; de suggestie wordt gewekt dat alleen religieuze mensen bezwaren hebben. Over het heikele punt van hulp bij zelfdoding bij dementerenden en psychiatrische patiënten gaat het niet. Via deze site kom je gemakkelijk op de pagina met 'Heeft u een doodswens?', met uitleg hoe aan dodelijke middelen te komen. Niet geschikt voor depressieve pubers.

Onderwerpen als euthanasie, zelfdoding en donorschap horen thuis op school. Jongeren moeten weten hoe daar zoal over wordt gedacht, en wat de praktijk is. Maar dat is niet aan de NVVE. Belangenverenigingen en propagandisten hebben op scholen niets te zoeken. Begrijpelijk dat ze het proberen, want het onderwijs is een groot afzetgebied met gegarandeerd steeds nieuwe klantjes. Overheid en schoolbesturen moeten ervoor waken dat scholen op deze manier ongevraagd worden bestookt.

We hebben maar één leven en één dood. Euthanasie, hoe je ook erover denkt, zal nooit een 'doodnormaal' onderwerp zijn.

Aleid Truijens is schrijfster, literatuurrecensente en biografe. Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden