Euthanasie bij dementie komt al voor

Justitie heeft de afgelopen jaren een aantal zaken geseponeerd tegen artsen die het leven van dementerenden hadden bedigd. Dat bleek donderdag op een congres van artsenorganisatie KNMG over knelpunten bij levensbediging.Joan de Wijkerslooth, voorzitter van het college van procureursgeneraal (de top van het Openbaar Ministerie), vertelde dat het college in...

Van onze verslaggeefster

De Wijkerslooth achtte het 'denkbaar' dat dat ook zou kunnen gelden voor beginnende dementie. Hij zei zelf zo'n 'grensgeval' te kennen: vorig jaar leidde een dergelijke zaak na beoordeling door de pg's tot een voorwaardelijk sepot (de zaak werd onder bepaalde voorwaarden niet vervolgd). De betrokken pati had beginnende Alzheimer en had het schrikbeeld voor ogen van twee zwaar demente ouders.

Een huisarts in de zaal wees De Wijkerslooth erop dat justitie de afgelopen jaren verder is gegaan. Zijzelf had twee keer het leven bedigd van een demente pati en beide zaken waren door het OM geseponeerd. Bij de NVVE, de vereniging voor vrijwilligeeuthanasie, is een zaak bekend die onlangs door een van de toetsingscommisies als zorgvuldig is beoordeeld.

Artsen in de zaal gaven er blijk van de openheid van De Wijkerslooth te waarderen. Een toehoorder wees erop hoe belangrijk het voor artsen is dat zij kennisnemen van de besluiten die het college in Den Haag neemt over euthanasiezaken. Velen wisten niet dat 'geanticipeerd lijden' ook als criterium voor euthanasie kan gelden. De Wijkerslooth zei dat hij daarover in artsenvakblad Medisch Contact zou willen publiceren. 'Dokters hoeven niet bang te zijn voor juristen.' De KNMG ziet veel in dat idee en zal met de collegevoorzitter overleggen.

De gangbare opvatting over Alzheimer-patien is dat zij snel hun ziekte-inzicht verliezen, zei verpleeghuisarts C. Hertogh. 'Het idee is dat ze dus niet komen met een euthanasieverzoek en als ze dat wel doen, worden ze als wilsonbekwaam beschouwd.' Die opvatting verliest volgens hem terrein. Uit onderzoek, interviews met patien en egodocumenten blijkt dat zij wel degelijk besef hebben van hun situatie. 'En waar besef is, is lijden.'

Veel verpleeghuisartsen krijgen pas te maken met Alzheimer-patien als die echt niet meer aanspreekbaar zijn. De patien blijken vaak een gemachtigde te hebben aangewezen die er namens hen op moet toezien dat de ooit opgestelde wilsverklaring wordt uitgevoerd. Hertogh: 'Veel kinderen beloven hun ouders iets wat ze niet kunnen waarmaken. Een schriftelijke wilsbeschikking alleen biedt vaak schijnzekerheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden