Eurozone zet Griekenland mes op de keel

Nu het overleg maandag opnieuw is mislukt, is het geduld van de eurolanden met Griekenland op. De Grieken zelf blijven optimistisch.

Demonstratie op het Syntagmaplein. Beeld Sanne de Wilde
Demonstratie op het Syntagmaplein.Beeld Sanne de Wilde

De eurozone zet Griekenland het mes op de keel. Zegt Athene uiterlijk vrijdag niet toe zijn hervormings- en bezuinigingsafspraken na te komen, dan draaien de eurolanden, het IMF en de ECB vanaf 1 maart de geldkraan dicht. Griekenland koerst dan af op financiële en sociale chaos.

De ministers van Financiën van de eurolanden slaagden er maandag opnieuw niet in tot een vergelijk te komen met hun Griekse collega Varoufakis. Vorige week woensdag mislukte een extra ingelast overleg van de Eurogroep over Griekenland ook al. 'Het is de sterke en unanieme mening van de ministers dat Griekenland zijn knopen moet tellen.

Strijdvaardige Varoufakis

'Athene heeft tot eind deze week, meer niet', verklaarde Euro-groepvoorzitter Dijsselbloem maandagavond na afloop van het overleg.

Varoufakis toonde zich niettemin even strijdvaardig als optimistisch. 'Dat ultimatum gaat van tafel. Niemand heeft het recht zo'n doodlopende weg in te slaan. Ik verzeker u: binnen 48 uur bereiken we een akkoord dat therapeutisch voor Griekenland is en goed voor Europa.'

Varoufakis zei dat hij bereid was geweest een akkoord te tekenen maar dat een ontwerptekst - opgesteld door de Europese Commissie - op het allerlaatste moment op voor hem onacceptabele wijze door Dijsselbloem werd veranderd. Dijsselbloem en andere nauw betrokkenen stellen dat de aangebrachte wijzigingen marginaal waren en suggereren dat Varoufakis een excuus zocht om zijn handtekening niet te hoeven zetten.

De vergadering maandag duurde niet lang omdat na één discussieronde duidelijk was dat Varoufakis alleen stond. Alle achttien collega's gaven hem in heldere bewoordingen te verstaan dat hij zijn verkiezingsretoriek moet inslikken. Het eenzijdig opzeggen van saneringsafspraken in ruil waarvoor Griekenland 240 miljard euro leende van de eurolanden en het IMF, wordt niet geaccepteerd.

Minister van Financien en voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem (L) in gesprek met de Duitse minister van Financien Wolfgang Schauble. Beeld epa
Minister van Financien en voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem (L) in gesprek met de Duitse minister van Financien Wolfgang Schauble.Beeld epa

De 'gifpil'

Dijsselbloem wilde niet ingaan op de vraag wat de effecten op Griekenland én de eurozone zijn als Athene het ultimatum negeert. De Eurogroepvoorzitter hoopt dat het niet zover komt, hij ziet nog steeds mogelijkheden een akkoord met Varoufakis te bereiken. Volgens Dijsselbloem is EU-president Tusk niet van plan een topontmoeting van de regeringsleiders van de eurolanden te organiseren, ook van die kant hoeft Athene dus niet op hulp te rekenen.

Varoufakis en de Griekse premier Tsipras beloofden de kiezers in januari dat zij de bezuinigingen zouden stopzetten. Het gehate saneringscontract met de geldschieters - een 'gifpil' die volgens Varoufakis de Griekse economie verwoest - zou worden ingeruild voor een soepeler programma, inclusief kwijtschelding van de schulden.

Het huidige hulpprogramma loopt af op 28 februari. Zonder verlenging ervan of een nieuw hulpplan, staken de eurolanden en de IMF hun leningen aan Griekenland. Ook de ECB beperkt dan haar financiële steun waardoor Athene is aangewezen op de markt, die torenhoge rentes vraagt.

Kiezersbedrog

Een verlenging van het huidige programma met zes maanden geeft Griekenland tijd en geld om een nieuw contract met zijn geldschieters op te stellen, maar zo'n besluit wordt in Athene uitgelegd als kiezersbedrog. Het zou een voorzetting zijn van het beleid van Tsipras' voorganger Samaras. Athene wil daarom een 'overbruggingskrediet'.

Volgens Dijsselbloem gaat het niet om de naam van de tijdelijke financiering, maar om de voorwaarden waaronder die wordt verstrekt. De eurozone eist dat Griekenland niet eenzijdig hervormingsafspraken opzegt en dat het zijn schulden terugbetaalt. Tsipras mag het minimumloon of de pensioenen verhogen, mits hij aangeeft hoe hij dat financiert en de crediteuren daarmee akkoord gaan.

Varoufakis streeft uiteindelijk naar een nieuw 'contract' met de eurolanden en het IMF. 'Ik zeg contract omdat het een afspraak moet zijn tussen gelijke partijen, niet met een schuldenkolonie.'

Varoufakis. Beeld afp
Varoufakis.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden