Eurosceptische partijen winnaars EU-verkiezingen

De eurosceptische partijen zijn de winnaars van de verkiezingen voor het Europees Parlement. Waar het resultaat voor de PVV zoals verwacht tegenviel (4 zetels, een verlies van 1) boekten het Front National (Frankrijk), UKIP (Groot-Brittannië), Syriza (Griekenland), FPÖ (Oostenrijk) en de Vijf Sterrenbeweging in Italië forse winst. De eurosceptici blijven met 30 procent van de stemmen in het europarlement niettemin ver achter bij de pro-Europese fracties van christen- en sociaal democraten, liberalen en groenen, samen goed voor bijna 70 procent van de zetels.

Partijleider Nigel Farage van de Britse eurosceptische partij UKIP. Beeld ap

Op basis van de resultaten die zondagnacht binnen waren, verliest de Europese Volkspartij (EVP, inclusief het CDA) weliswaar gevoelig (van 35,7 naar 28 procent) maar blijft zij met 212 zetels de grootste fractie in Europees Parlement. De EVP wordt gevolgd door de sociaal-democratische fractie (waar de PvdA deel van uitmaakt) die naar verwachting 185 zetels krijgen, een licht verlies. De pro-Europese liberalen (VVD, D66) komen uit op 71 zetels (beperkt verlies) en de Groenen (onder andere GroenLinks) 55 zetels (klein verlies).

Het blok van rabiate en gematigde anti-EU-partijen stijgt in de raming van circa 156 naar 228 zetels. Deze partijen zetten zich scherp af tegen de ingrijpende bezuinigingen waarop hun premiers zich in Brussel hebben vastgelegd. Syriza in Griekenland werd de grootste partij, net als het Front National in Frankrijk en UKIP in Groot-Brittannië. In deze landen kan de verkiezingsuitslag tot nationale politieke onrust leiden.

De leiders van de drie grootste politieke fracties toonden zich ondanks hun verliezen tevreden over het verkiezingsresultaat. 'De pro-Europese partijen hebben gewonnen', zei de liberale leider Verhofstadt. Zijn christen-democratische collega Daul concludeerde dat 'de burger heeft gekozen voor stabiliteit'. De eurosceptische leiders daarentegen menen dat het tijd is voor een totaal andere EU.

Loven en bieden
De uiteindelijke grootte van de fracties in het Europees Parlement wordt pas de komende weken duidelijk. Herkozen europarlementariërs kunnen veranderen van partij, nieuwkomers moeten nog bepalen bij welke politieke groep ze zich aansluiten. De is een spel van intens loven en bieden want de omvang van een fractie bepaalt hoe invloedrijk ze is in het parlement. Daarom wil de PVV graag met gelijkgezinden als het Front National een nieuwe anti-EU-fractie vormen. Maar het is de vraag of ze voldoende partijen daartoe bereid vindt.

De opkomst wordt geraamd op 43,1 procent, vrijwel dezelfde als in 2009. De verschillen tussen de landen zijn groot. Zo nam in Slowakije 13 procent van de kiesgerechtigden de moeite hun stem uit te brengen, in België (stemplicht) lag dit op 90 procent. In Nederland was de opkomst 37 procent.

Nieuwe voorzitter
Op basis van de voorlopige uitslag maakt de Luxemburgse oud-premier Juncker de grootste kans om door het nieuwe parlement te worden voorgedragen als voorzitter van de nieuwe Europese Commissie. Dinsdagmiddag moet blijken of het parlement erin slaagt het hierover eens te worden. Betrokkenen achten die kans niet groot.

Dinsdagavond bespreken de Europese regeringsleiders de verkiezingsuitslag. Zij moeten uiteindelijk de Commissievoorzitter aanwijzen, rekening houdend met de nieuwe zetelverdeling in het parlement, dat de keuze van de leiders moet goedkeuren.

De Italiaanse oud-komiek Beppe Grillo van de Vijfsterrenbeweging. Beeld ap
Marine Le Pen is blij met de verkiezingsuitslag. Achter haar een poster met de tekst: 'Front National, de eerste partij van Frankrijk'. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden