nieuws Turks offensief

Europese Unie werkt aan wapenembargo tegen Turkije

De Europese Unie heeft stappen gezet in de richting van een wapenembargo tegen Turkije. De Europese Raad, de vergadering van alle 28 lidstaten, heeft maandag in Luxemburg een werkgroep opdracht gegeven de standpunten van de lidstaten daarover te ‘coördineren’.  

Een Syrische soldaat loopt met de nationale vlag over straat in het stadje Tall Tamer. Beeld AFP

Donderdag komen de EU-leiders bijeen, mogelijk om een beslissing te nemen. Maar de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok suggereerde maandag dat al besloten is tot een EU-brede opschorting van wapenleveranties aan Turkije. Hij was blij dat ‘de hele EU het standpunt heeft ingenomen’ dat Nederland vorige week al innam. ‘Een enorme stap vooruit dat de hele EU dit vindt’, aldus Blok.

In het licht van de ‘dramatische gevolgen’ van de Turkse militaire operatie wordt in de verklaring van de raad gewezen op het opschorten van wapenleveringen door enkele landen, zoals Frankrijk, Duitsland en Nederland. Vervolgens wordt gesteld dat lidstaten ‘zich verplichten tot krachtige nationale posities wat betreft hun wapenexport’.

Volgens een woordvoerder van Blok betekent dit dat de 28 regeringen zich in principe hebben uitgesproken voor strafmaatregelen. Hoe een wapenembargo praktisch en wettelijk handen en voeten moet krijgen, wordt echter per land bepaald.

Leger rukt op

Het Syrische leger heeft maandag de plaats Tell Tamer in het noordoosten van Syrië bereikt. De komende uren en dagen zal het regeringsleger van Assad steeds verder oprukken in het Koerdische gebied om de Koerden te beschermen tegen het Turkse offensief. 

Tell Tamar ligt ongeveer 35 kilometer ten zuidoosten van de grensplaats Ras al-Ain, dat afgelopen weekeinde is aangevallen door het Turkse leger en zijn Arabische bondgenoten. In het stadje wonen overwegend Assyrische christenen. Het ligt aan de strategisch belangrijke snelweg M4. De plaats werd in 2015 al veroverd door Islamitische Staat (IS), en later door Koerdische milities.

Zondag werd duidelijk dat de Koerden, in het nauw gedreven door het Turkse leger, een deal hebben gesloten met de Syrische regering. Deze nieuwe samenwerking zet de situatie totaal op zijn kop: eerst waren de Koerden nog de bondgenoten van de Verenigde Staten, en streden zij samen tegen Islamitische Staat. Maar toen de VS zich vorige week plotseling terugtrokken uit het gebied, zag Turkije zijn kans schoon en stuurde zijn leger de grens over om tegen de Koerden te vechten.

Erdogan

De grote vraag is nu hoe de Turkse president Erdogan zal reageren op de nieuwe situatie. Hij wilde een veiligheidszone tegen de Koerden langs de Turkse grens creëren, maar het is niet duidelijk of hij zich zal neerleggen bij de terugkeer van het Syrische regeringsleger in het gebied. Assad en de Koerden hebben afgesproken dat het Syrische leger binnen 48 uur de steden Manbij en Kobani binnentrekt. Erdogan zegt dat het Turkse leger klaar is voor een aanval op Manbij.

Arabische huurlingen, die samen met de Turken vechten tegen de Koerden, evacueren een gewonde soldaat nabij Ras al-Ain. Beeld AFP

Het is nog afwachten of de belangrijkste bondgenoot van Syrië, Rusland, Assad in deze strijd zal steunen. Moskou werkt ook nauw samen met Ankara.

Voor de Koerden betekent deze situatie het einde van droom waar ze de afgelopen jaren voor hebben gevochten: een autonoom gebied of zelfs een eigen staat. Ze hebben echter weinig keuze, omdat de Koerdische milities geen partij zijn voor het Turkse leger. Volgens een hoge Koerdische functionaris is er met de regering-Assad ‘nog niet gesproken over politieke kwesties’. Dat komt volgens Badran Jia Kurd later aan de orde. Nadat de VS hen in de steek hadden gelaten, moesten de Koerden wel op zoek naar manieren om zichzelf te beschermen, aldus Kurd.

IS-aanhangers

Intussen zijn aanhangers van IS zondag ontsnapt uit het kamp Ain Issa, nadat het onder Turks vuur was genomen. Daar zitten ‘volgens onze informatie’ geen Nederlandse strijders tussen, liet minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken maandag weten bij aankomst in Luxemburg, waar de EU-ministers bespraken wat voor maatregelen mogelijk zijn als antwoord op het Turkse offensief.

De kampen en gevangenissen waar IS-strijders en hun families door de Koerden worden vastgehouden, worden sinds de Turkse inval veel minder goed bewaakt: de Koerden hebben al hun manschappen nodig om tegen de Turken te vechten. Gevreesd wordt dat er nog veel meer mensen gaan ontsnappen uit bijvoorbeeld de kampen al-Roj en al-Hol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden