nieuws

Europese Unie stapt naar WTO om economische druk China op Litouwen

De Europese Unie stapt naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO) om China tot de orde te roepen wegens de economische pesterijen van Litouwen.

Marije Vlaskamp
Matas Maldeikis, hoofd van de Litouwse parlementaire groep voor relaties met Taiwan overhandigt een cadeau aan de Taiwanese president Tsai Ing-wen. Beeld EPA
Matas Maldeikis, hoofd van de Litouwse parlementaire groep voor relaties met Taiwan overhandigt een cadeau aan de Taiwanese president Tsai Ing-wen.Beeld EPA

Volgens de Europese handelscommissaris Valdis Dombrovskis neemt Brussel zo'n besluit ‘niet lichtvaardig’, maar zijn alle pogingen mislukt om de ruzie tussen Beijing en Vilnius onderling op te lossen.

Litouwen haalde zich vorige zomer de Chinese woede op de hals door het eiland Taiwan een vertegenwoordiging in Vilnius te laten openen onder de naam Taiwan, in plaats van de naam Taipei die voor dat soort informele ambassades gebruikelijk is. Beijing, dat Taiwan als een afvallige provincie beschouwt, sloeg terug met een informele economische boycot, onder meer door een douaneblokkade.

Chinese bedrijven hebben niet alleen hun orders bij Litouwse bedrijven afgezegd, waardoor de export van Litouwen naar China met negentig procent afnam, ook zet Beijing de Litouwse exportindustrie verder onder druk. Multinationals worden voor het blok gezet. Als die onderdelen van Litouwse bedrijven kopen, loopt toegang tot de Chinese markt voor hun producten gevaar en zullen hun Chinese toeleveranciers niet meer leveren. Franse, Duitse en Zweedse bedrijven zouden hier last van hebben.

Deze druk op derde landen is ongekend voor China, dat bij eerdere onofficiële vergeldingsacties slechts de Chinese markt afsloot voor bepaalde producten uit bijvoorbeeld Noorwegen, Zuid-Korea en Australië.

Wereldhandelsorganisatie

De WTO zal eerst proberen de ruzie door wederzijdse consultatie op te lossen. Als China niet aan deze snelle procedure voor geschillenbeslechting meewerkt, kan de Europese Unie de WTO vragen een groep rechters naar de kwestie te laten kijken. Zo’n procedure kan echter jaren in beslag nemen.

De EU heeft eind vorig jaar nieuwe maatregelen genomen tegen economische pesterijen tegen een lidstaat, maar dat instrument kan nu nog niet worden ingezet. Dit soort maatregelen zijn echter geen overbodige luxe, omdat er nog zes andere lidstaten zijn die geen Taiwanese vertegenwoordiging hebben en op termijn mogelijk zo'n kantoor zouden willen. Vorige week kondigde bijvoorbeeld de Sloveense president Janez Jansa aan een soortgelijk kantoor te willen openen – of dat onder de naam Taiwan gebeurt is onbekend, maar Beijing reageert bij voorbaat woedend. Volgens het Sloveens persbureau STA werden daags na Jansa’s aankondiging al orders opgezegd en contracten verbroken door de Chinese partners van Sloveense bedrijven.

De Chinese regering, die ontkent dat er sprake is van een handelsboycot, zegt er niets aan te kunnen doen dat Chinese bedrijven uit zichzelf besluiten geen producten te kopen van landen ‘die China’s soevereiniteit aanvallen’.

Europese markt

Volgens de EU heeft Brussel genoeg bewijs voor de WTO dat de Chinese handelssancties tegen Litouwen een bedreiging vormen voor de integriteit van de gehele Europese markt. Zhao Lijian, woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken, waarschuwt Brussel in reactie op de WTO-zaak dat ‘Litouwen probeert de China-EU-relaties te kidnappen’ met een politiek dispuut met China.

De Litouwse president Gitanas Nauseda, die niet gecharmeerd is van de actie van zijn minister van buitenlandse zaken om de verhoudingen met China op scherp te zetten ten faveure van Taiwan, zou nog hebben geprobeerd de zaak te sussen met een suggestie de naam van het gewraakte kantoor te veranderen. Beijing neemt daar echter geen genoegen mee.

Ook de Amerikaanse regering zou Vilnius aanmoedigen niet terug te krabbelen onder Chinese druk. Taiwan probeert de economische druk op Litouwen te verlichten met een investeringsfonds ter waarde van 1,2 miljard euro voor de Litouwse high-techindustrie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden