Europese Unie en VS gaan nauwer samenwerken

De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben een 'Nieuwe Transatlantische Agenda' besloten. Het is een serie afspraken om de Europees-Amerikaanse betrekkingen in de eenentwintigste eeuw te verbeteren en te verdiepen....

JOS KLAASSEN

Van onze correspondent

Jos Klaassen

BRUSSEL

De Amerikaanse president Bill Clinton zei in Madrid: 'Onze toekomst in Amerika is nog steeds verbonden met Europa.'

Clinton, de Spaanse premier Gonzalez, die de Europese Unie voorzit en Jacques Santer (voorzitter van de Europese Commissie) hebben zondag in Madrid twee dikke documenten vol goede transatlantische voornemens ondertekend.

De stabielste 'brug' over de Atlantische Oceaan blijft de NAVO, die in de nieuwe agenda het 'kernstuk van de transatlantische veiligheid' wordt genoemd. De defensieve alliantie tussen Europa en Amerika is 'ondeelbaar', al is zij niet de enige factor, die de veiligheid kan garanderen.

Ook de West-Europese Unie (WEU), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa spelen een rol in een nieuwe 'veiligheidsarchitectuur' voor het Europese continent. Deze architectuur omvat onder andere de uitbreiding van de NAVO naar Oost-Europa en nauwere banden met Rusland.

De vredesmacht voor Bosnië-Herzegowina moet bewijzen dat de fundamenten van het beoogde veiligheidsbouwwerk hecht zijn. In het nieuwe Europees-Amerikaanse actieplan heet het dat Amerika en Europa 'rap en stoutmoedig' gaan proberen de vrede in Bosnië-Herzegowina te herstellen.

De daad bij het woord voegend maakte Clinton in Madrid bekend dat hij zijn minister van Defensie William Perry opdracht had gegeven om de zevenhonderd Amerikaanse soldaten die de vredesmissie Joint Endeavour moeten voorbereiden, richting Bosnië te sturen.

Het nieuwe Europees-Amerikaanse actieplan omvat meer dan alleen maar een veiligheidshoofdstuk. Clinton, Gonzalez en Santer hebben ook afgesproken samen te werken bij de strijd tegen de georganiseerde misdaad, de drugshandel en het terrorisme.

Aan Amerikaanse kant zou de FBI partner van de EU worden. Maar de Unie moet het onderling nog eens worden. Europol blijft een twistappel; een oplossing is niet in zicht - ook niet tijdens de aanstaande Eurotop in Madrid. Kortom, de FBI moet wachten op een betrouwbare Europese partner.

Voorts willen Amerika en Europa hun economische banden aanhalen. In het jongste verleden is het steeds vaker tot bittere aanvaringen gekomen tussen de Verenigde Staten en Europa over handelsvraagstukken.

Eurocommissaris Sir Leon Brittan droomt al een poosje van een 'transatlantische vrijhandelszone', een Tafta. Maar niet alle lidstaten van de Europese Unie lopen warm voor dat idee; met name Frankrijk wil die vrijhandelszone niet. Voor de afzienbare toekomst is zo'n zone daarom uitgesloten.

Wel zijn Washington en Brussel overeengekomen samen een studie te maken hoe de wederzijdse handel kan worden vrijgemaakt. Sir Leon Brittan: 'Alle opties zijn open; we zullen zien hoever we willen gaan.' Wanneer met deze studie begonnen zal worden staat nog niet vast. Brittan wil zo snel mogelijk starten.

Ten slotte zal de Amerikaans-Europese samenwerking worden versterkt op het gebied van wetenschap, onderwijs en cultuur. Daarvoor worden transatlantische werkgroepen, bestaande uit hoge ambtenaren, gevormd.

De 'Nieuwe Transatlantische Agenda' is een nieuwe stapje vooruit in de betrekkingen tussen de Unie en de Verenigde Staten. Uit 1990 stamt een Transatlantische Verklaring, waarin werd afgesproken dat de Amerikaanse president, de fungerend voorzitter van Europese Unie én de voorzitter van de Europese Commissie elkaar twee keer per jaar ontmoeten.

De topontmoeting zondag in Madrid was de tweede dit jaar; de eerste vond in de eerste helft van 1995 in Washington plaats. Clinton over het nieuwe pact: 'Vandaag gaan we over van gepraat tot actie.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden