NIEUWS

Europese Rekenkamer oordeelt hard over bescherming EU-buitengrenzen

Het EU-grensagentschap Frontex is niet klaar voor zijn steeds grotere rol bij het tegengaan van illegale migratie, mensensmokkel en grensoverschrijdende criminaliteit. Het snel groeiende jaarbudget van Frontex – van 460 miljoen euro in 2020 naar 900 miljoen euro in 2027 – is bovendien vastgesteld zonder idee wat het agentschap feitelijk nodig heeft.

Twee uit zee geviste kinderen aan boord van een Frontex-patrouilleboot. De kinderen zijn gered voor de kust van het Griekse eiland Lesbos.  Beeld AP
Twee uit zee geviste kinderen aan boord van een Frontex-patrouilleboot. De kinderen zijn gered voor de kust van het Griekse eiland Lesbos.Beeld AP

‘Frontex biedt de lidstaten onvoldoende ondersteuning bij het beheer van de buitengrenzen van de EU.’ Dit harde oordeel velde de Europese Rekenkamer in een maandagmiddag gepresenteerd onderzoek naar het Europese Grens- en Kustwachtagentschap, zoals Frontex officieel heet.

De malaise is zeker niet Frontex alleen aan te rekenen. Grensbeheer is in eerste instantie een zaak van de lidstaten. Die informeren het grensagentschap onvoldoende waardoor acties te laat en niet doelgericht zijn. Ook heeft Frontex niet altijd toegang tot Europese databestanden, bijvoorbeeld over wie de EU binnenkomt.

De lidstaten zijn ook verantwoordelijk voor het systematisch verhogen van het budget van Frontex: van 19 miljoen in 2006 naar 900 miljoen in 2027. In zijn beginjaren kon Frontex een beroep doen op 1500 grens- en kustwachters in de lidstaten, in 2027 moet het agentschap zelf beschikken over 10 duizend grenswachters, van wie 3000 in vaste dienst. De Rekenkamer concludeert dat het nieuwe budget is vastgesteld ‘zonder enige poging om te bepalen wat Frontex nodig zal hebben om zijn nieuwe mandaat uit te voeren, en zonder enige beoordeling van de impact ervan op de lidstaten’.

Rubber banden en reddingsvesten drijven voor de kust bij Lesbos, in 2015, het jaar waarin meer dan 400.000 vluchtelingen de oversteek vanuit Turkije waagden. Beeld NUR
Rubber banden en reddingsvesten drijven voor de kust bij Lesbos, in 2015, het jaar waarin meer dan 400.000 vluchtelingen de oversteek vanuit Turkije waagden.Beeld NUR

Het agentschap zelf communiceert volgens de Rekenkamer volop over wat het doet, maar niet over de effecten en resultaten van die acties. ‘Het verstrekt evenmin informatie over de werkelijke kosten van zijn gezamenlijke operaties.’

Pijnlijk

Het oordeel van de Rekenkamer is pijnlijk voor de lidstaten én het grensagentschap. De EU heeft Frontex immers stelselmatig opgetuigd met steeds meer taken. Was het eerst nog ondersteunend en coördinerend om de EU-landen te helpen bij de bescherming van de buitengrenzen, inmiddels heeft het een sterkere operationele rol. Het moet illegale migratie voorkomen, migranten indien nodig terug naar hun thuisland brengen en actief optreden tegen criminelen.

Frontex ligt het laatste jaar steeds vaker onder vuur vanwege vermeende betrokkenheid bij het terugduwen en
-slaan (pushbacks) van migranten die naar Europa komen. De organisatie ontkent die betrokkenheid. De Europese Commissie, het Europees Parlement en de antifraudedienst OLAF van de EU onderzoeken de aantijgingen. Het Rekenkamerrapport meldt niets over eventuele pushbacks omdat het onderzoek voor de coronapandemie werd afgesloten. De meeste meldingen van misstanden dateren van nadien. De Rekenkamer brengt in september een ander rapport uit, speciaal over de terugkeer van migranten. Dan zullen ook de pushbacks aan de orde komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden