Europese rechtsorganisaties bezorgd over lot Turkse collega's

Europese organisaties van rechters en officieren van justitie maken zich ernstig zorgen over de rechtsstaat in Turkije en over het lot van hun Turkse collega's. Ruim 3.400 van hen werden na de staatsgreeppoging van 15 juli ontslagen, een groot deel van hen is aangeklaagd omdat ze banden zouden hebben met de organisatie van prediker Fethullah Gülen.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan tijdens een speech op 11 juni. Beeld reuters
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan tijdens een speech op 11 juni.Beeld reuters

De vier organisaties, waaronder het Nederlandse Rechters voor Rechters, roepen de Europese Unie en de Raad van Europa op onafhankelijke experts naar Turkije te sturen, zo deelden ze dinsdag mee op een persconferentie in Brussel. De experts zouden moeten onderzoeken of de maatregelen die onder de noodtoestand worden getroffen tegen de coupplegers en vermeende aanhangers van de Gülenbeweging in strijd zijn met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Ook zouden de Europese instellingen waarnemers moeten sturen naar
processen tegen rechters en aanklagers. Die zijn nog niet begonnen. De verdachte magistraten zitten in hechtenis zonder dat duidelijk is waarvan ze precies worden verdacht, zo vertellen twee ontslagen rechters woensdag in een interview met de Volkskrant. Niet eerder spraken ontslagen Turkse magistraten met een journalist.

Yarsav

Volgens de twee rechters wordt de mislukte coup door de Turkse regering aangegrepen om een politieke machtsstrijd te beslechten binnen de rechterlijke macht. De enige onafhankelijke organisatie van rechters en aanklagers, Yarsav, is na 15 juli verboden. Leden en sympathisanten van het van oudsher seculiere Yarsav zijn aangemerkt als aanhangers van de islamitische Gülen-beweging.

De regerende AK-partij probeert de aan haar gelieerde magistratenorganisatie YBD de plaats te laten innemen van Yarsav. Op het internationale vlak is dat nog niet gelukt. Europese organisaties van rechters, officieren van justitie en advocaten bewaren in het huidige repressieve klimaat liever enige afstand en benadrukken, zoals dinsdag ook op de persconferentie, het belang van onafhankelijke rechtspraak.

Lees ook:

Turks Nederland vooral verdeeld tijdens hoorzitting

Turkije erkent fouten tijdens zuiveringen, 'crisiscentra' gaan die herstellen

Geen gehoor

De vier Europese organisaties roepen de Turkse regering op het ontbinden van Yarsav ongedaan te maken. De noodtoestand moet ogenblikkelijk worden opgeheven, zo vinden de rechterlijke organisaties verder. Duidelijk is al dat aan die oproep geen gehoor zal worden gegeven. President Recep Tayyip Erdogan heeft vorige week besloten de noodtoestand, die volgende week afloopt, met drie maanden te verlengen.

Ook wordt Ankara opgeroepen een eind te maken aan de politieke beïnvloeding van de Hoge Raad van Rechters en Aanklagers (HSYK), het orgaan dat gaat over benoemingen en promoties binnen de rechterlijke macht. De minister van Justitie is voorzitter van de raad. Sinds december 2013 probeert de regering de raad te zuiveren van vermeende Gülen-aanhangers en andere ongewenste elementen. Na de couppoging heeft de regering haar greep op de HSYK versterkt.

Het Europees Netwerk voor Raden van de Rechtspraak (ENCJ) wil de waarnemersstatus van de HSYK opschorten. Volgens de ENCJ heeft de HSYK zowel voor als na de staatsgreep het principe van onafhankelijkheid van de rechterlijke macht geschonden. Vragen over de vervolging van rechters en aanklagers zijn door de HSYK niet beantwoord. In december zal de algemene vergadering van de ENCJ zich uitspreken over het schorsingsvoorstel van het bestuur.

Het Europese Parlement houdt woensdag een hoorzitting over de rechtsstaat in Turkije.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden