Europese Raad vergadert op 'apenrots'

Zeggen dat vergaderen nooit meer hetzelfde zal worden, gaat misschien te ver. Maar voor Angela Merkel, François Hollande en Mark Rutte, en vooral voor hun ministers, zullen de langdurige overleggen in het Justus Lipsiusgebouw - het Brusselse hoofdkwartier van de Europese Raad - het komende half jaar wel een stuk spannender zijn: delibereren op een 'apenrots'; gebruikmaken van een toilet met Hollandse 'tegeltjeswijsheden'; napraten in een bar die met zijn 28 soorten bronwater - afkomstig uit alle hoeken van Europa - op zichzelf een conversationpiece is.

Op de vloer van de entreehal zal een video van de Dam in Amsterdam worden geprojecteerd Beeld Henk Brands000

Een 'Europees' interieur maken, dat tot nadenken stemt - dat is het doel van het ontwerp dat het jonge architectenbureau XML samen met ontwerper Jurgen Bey maakte ter gelegenheid van het Nederlands voorzitterschap van de EU. Op 11 januari 2016 wordt de installatie onthuld.

De (her)inrichting van een aantal ruimten in het Brusselse gebouw is een vast onderdeel van het halfjaarlijks wisselende voorzitterschap. De meeste landen grijpen de gelegenheid aan om zichzelf in het zonnetje te zetten, met ontwerpen uit eigen huis en hun 'eigen' kleuren en symbolen. 'De paradox van die aanpak is dat er in het gebouw doorgaans nauwelijks iets van Europa te zien is', zeggen de ontwerpers. 'Wij wilden juist een Europees project maken.'

Bluescreen

Dat begint in de grote entreehal. De vloer daarvan wordt met blauw kunstgras (de kleur van de Europese vlag) bekleed en zal fungeren als 'bluescreen'. Dat wordt onder meer gebruikt door de televisie. Het laat de weerman presenteren voor een egaal blauwe achtergrond, waarop de kijker een geanimeerde weerkaart te zien krijgt.

Op vergelijkbare wijze verandert de Brusselse blauwe vloer in een ander beeld, dat verschijnt op een enorme videowall verderop in de hal. Zo kan het dat Merkel en Hollande bij het binnenkomen van de hal zichzelf ineens op de Amsterdamse Dam zien staan of op het San Marcoplein in Venetië.

Gedurende de zes maanden van het voorzitterschap wordt voor de invulling van het bluescreen samengewerkt met kunstenaars die op deze manier (delen van) Europa zichtbaar maken.

Apenrots

Verderop, in de foyer van het gebouw, hebben de ontwerpers een waterbar ingericht met 28 coolers, gevuld met water uit elke lidstaat. 'Het idee is om op een subtiele manier te tonen dat elk land hetzelfde is, en toch anders.' De coolers worden pas bijgevuld als alle reservoirs leeg zijn, waardoor je nadrukkelijk voor keuzen wordt gesteld. Wat doe je als je favoriete Franse bronwater op is? Neem je dan Grieks water of toch liever Pools? In hoeverre laat je je leiden door imago, persoonlijke voorkeur of smaak? 'We willen er gesprekken mee uitlokken', zeggen de architecten.

Voor de vergaderruimte waarin de regeringsleiders en hun ministers samenkomen, hebben XML en Bey een kamervullend meubel ontworpen - ook weer in Europablauw. De apenrotsachtige structuur biedt allerlei zit- en hangmogelijkheden, waarmee de ontwerpers uiteenlopende vormen van vergaderen willen uitlokken, van officieel tot informeel.

Het meubel lijkt een groot object, maar bestaat feitelijk uit 28 elementen, die de verschillende lidstaten vertegenwoordigen en Europa's officieuze motto 'eenheid in verscheidenheid' verbeelden. Als het Nederlandse voorzitterschap over een half jaar voorbij is, wordt het meubel in stukken verdeeld, die als cadeautjes via de ambassades worden verstuurd naar de betreffende landen.

Crowdsourcing voor toiletten

Later in het jaar zullen XML en Bey nog twee toiletten opnieuw betegelen met behulp van crowdsourcing. Iedereen met een idee voor een inspirerende boodschap voor de regeringsleiders wordt gevraagd deze in te zenden; de beste spreuken worden geselecteerd en in tweevoud op 'Delfts blauw' keramiek afgedrukt. De ene tegel wordt verwerkt in de wanden van de sanitaire ruimten, de ander wordt als 'bewijsexemplaar' aan de bedenker toegestuurd.

Architectenbureau XML - in 2008 opgericht door Max Cohen de Lara en David Mulder - heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar de relatie tussen architectuur en politiek. In 2010 begon het samen met studenten van de TU Delft het internationale project Theaters of Democracy over de wisselwerking tussen de architectuur van parlementsgebouwen en hun gebruikers. In maart verschijnt onder de titel Parliament een overzicht van alle plenaire zalen van parlementen in de wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.