Europese leiders over Brexit-onderhandelingen: geen paniek, dat komt in december pas

Geen paniek. Dat was vrijdag de boodschap die uitging van de Europese top als het gaat om de Brexit-onderhandelingen. De klok tikt verder, er zijn te weinig vorderingen gemaakt in het scheidingsdossier, daarom wordt niet overgegaan op de besprekingen over de nieuwe, toekomstige relatie tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie. Niettemin is er de hoop dat dit alsnog in december zal gebeuren. Lukt het dan ook niet, dan is er echt een probleem.

Theresa May schudt de hand van Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad. Beeld epa

De Britse regering had graag gewild dat op deze top was besloten een begin te maken met de tweede fase van de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelatie. Maar de leiders van de overige 27 EU-landen constateerden dat er niet 'voldoende vooruitgang' in de besprekingen over de scheiding is geboekt om die zo sterk door de Britten gewenste stap te kunnen zetten.

De rekening

Het gaat bij de scheiding om drie vraagstukken: de rechten van expats over en weer, de toekomst van de grens tussen de Ierse Republiek en Noord-Ierland en de rekening van de echtscheiding. Vooral op dit laatste punt zit de boel 'behoorlijk vast', zei premier Mark Rutte. De Britten willen veel minder betalen dan de EU wil.

Om de Britse premier Theresa May niet helemaal met lege handen naar huis te laten gaan, verklaarden de EU-27 dat zij onderling alvast wel met 'voorbereidende besprekingen' zullen beginnen voor de tweede onderhandelingsfase over de relatie met Groot-Brittannië na de Brexit. Het was niet veel maar het is wat.

Geen akkoord

Van haar kant zegde May toe dat haar onderhandelaars samen met hun tegenhangers van de EU 'punt voor punt' de financiële verplichtingen zullen nalopen om te zien wat Londen verschuldigd is. Die praktische werkwijze is steeds van Brusselse kant voorgesteld om verder te komen dan alleen wat vrijblijvende bezweringen dat Groot-Brittannië zijn verplichtingen zal nakomen.

Volgens Rutte ligt de bal nu bij de Britten. Ook Brusselse bronnen onderstrepen dat de beweging van de Britten zal moeten komen, met name bij de financiële afrekening. Doen ze dat niet, dan kan ook op de volgende top in december niet worden besloten een begin te maken met de besprekingen over de nieuwe relatie. Het risico ontstaat dan dat er geen Brexit-akkoord zal liggen voordat Groot-Brittannië eind maart 2019 de EU verlaat.

Patstelling

EU-president Donald Tusk deed zijn best de moed erin te houden. De berichten over een patstelling zijn overdreven, zei hij op een persconferentie, suggererend dat het aan de pers ligt. Toen een journalist hem erop wees dat het EU-onderhandelaar Michel Barnier zelf is die drie keer dit woord heeft gebruikt, reageerde hij enigszins in verlegenheid gebracht. Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, maakte het er voor hem niet beter op. Ad rem als altijd grapte hij dat als het aan hem lag hij de term 'impasse' vier keer zou hebben gebruikt.

In elk geval is duidelijk dat het twee lange maanden gaan worden tot half december. De Oostenrijkse kanselier Christian Kern betwijfelde openlijk of het gaat lukken. Premier Rutte beklemtoonde het belang voor Nederland van een deugdelijke financiële afrekening. 'Geld is voor ons belangrijk. Nederland is nettobetaler in de EU'. Dat wil zeggen dat het meer betaalt dan het ontvangt uit de EU.


Mee kunnen praten over de Brexit? Lees dan ook deze stukken

Hebben de Britten zich vergist met Brexit-bluf?
Een handelsakkoord met de EU lijkt nog ver weg voor de Britten. Ze hebben zich verkeken op Merkels romantiek en hun eigen verdeeldheid (+)

Brexit-onderhandelingen zitten muurvast
EU-ambtenaren voorzien slaande deuren en verhitte koppen. EU en Groot-Brittannië stevenen af op clash (+)

Peter de Waard: Is Groot-Brittannië echt al een half biljoen armer?
Elke dag bestoken voor- en tegenstanders van de Brexit elkaar met duizelingwekkende hoeveelheden getallen van de lusten en lasten van de uittreding. Wat klopt?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.