NieuwsBrand in opvangkamp

Europese landen terughoudend met opname vluchtelingen uit Moria

De ‘verschrikkelijke beelden’ uit kamp Moria dwingen Europa ‘om solidariteit met Griekenland te betonen en de Europese waarden na te leven’, zei de Franse president Macron donderdag. Met de Duitse bondskanselier Merkel kwam hij donderdag overeen dat ongeveer 400 minderjarige asielzoekers elders in Europa zullen worden ondergebracht. 

Een moeder met kind op de vlucht bij een van de branden woensdag in kamp Moria op Lesbos. Beeld AFP

Frankrijk en Duitsland zullen zelf minderjarigen opnemen en hopen dat andere lidstaten zullen meedoen. Nederland toonde zich na een hard politiek gevecht bereid om 50 minderjarigen op te nemen, alsmede 50 mensen uit gezinnen met minderjarige kinderen.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas riep de Europese landen op zich te bekommeren om de migranten op Moria. De afgelopen jaren bestond echter weinig animo ze uit hun ellendige bestaan op Lesbos te verlossen. In 2019 werd een plan gelanceerd om 2.000 minderjarigen en zieken elders in Europa op te vangen. Uiteindelijk werden slechts 640 mensen geholpen door zeven landen. Veel landen zijn bang voor een aanzuigende werking, zeker voor economische migranten die na afwijzing van hun asielverzoek moeilijk zijn uit te zetten.

Ruimhartig

In Duitsland lijkt de meeste bereidheid te bestaan om bewoners van Moria op te nemen. De deelstaat Noordrijn-Westfalen wil 1.000 mensen ontvangen, zei CDU-premier Armin Laschet. Ook de stad Berlijn en de deelstaten Thüringen, Brandenburg en Beieren boden hulp aan. ‘Heel Europa en ook Duitsland moet handelen en helpen. Als de Bondsregering beslist mensen op te nemen, zal Beieren daar vanzelfsprekend aan deelnemen’, twitterde de Beierse CSU-premier Markus Söder. Ook Saskia Esken, partijleider van Merkels coalitiepartner SPD, pleitte voor een ruimhartige houding.

Angela Merkel is echter voorzichtig. Voorlopig heeft zij slechts toegezegd minderjarige asielzoekers te willen opvangen. Volgend jaar worden in Duitsland verkiezingen gehouden en Merkels partij vreest stemmenverlies aan de extreem-rechtse AfD. ‘Duitsland mag zich niet laten chanteren! Wie een kamp opzettelijk in brand steekt, mag niet met asiel in Duitsland worden beloond’, stelde de AfD in Noordrijn-Westfalen.

Gevoelig thema

Vijf jaar na Merkels Wir schaffen das is migratie nog altijd een gevoelig thema. De Duitse regering maakt zich kwetsbaar als zij wederom veel meer migranten zou opnemen dan andere Europese landen. Daarom vindt zij dat er een Europese oplossing moet worden gevonden, voor Moria en voor het migratieprobleem in het algemeen. Als Duitsland nu alleen handelt, leunen andere landen achterover en ‘zal er nooit een Europese oplossing komen’, zei minister van Binnenlandse Zaken Seehofer. Volgens Günter Burkhardt van de vluchtelingenorganisatie Pro Asyl is dit slechts een uitvlucht. ‘Wie hier fabuleert over een Europese oplossing, rekt slechts tijd en zoekt een alibi om niets te hoeven doen’, aldus Burkhardt in Die Zeit.

Eind september zal de Europese Commissie haar langverwachte ‘migratiepact’ presenteren. De contouren zijn bekend: centrale opvang van asielzoekers aan de Europese buitengrenzen, snelle schifting, verdeling van kansrijke asielzoekers over de lidstaten, gedwongen terugkeer van iedereen die wordt afgewezen. Een soortgelijk plan werd al in september 2015 gelanceerd door Merkel en de toenmalige Franse president François Hollande, als ‘duurzame en bindende’ oplossing voor het migratieprobleem. 

Migranten op het Griekse eiland Lesbos bij de voedseldistributie, een dag nadat kamp Moria door brand is verwoest.Beeld AFP

Hotspot

Kampen als Moria waren ooit bedoeld als een eerste aanzet voor dit beleid: een hotspot waar asielzoekers beoordeeld zouden worden en verdeeld over Europa of uitgezet. Er kwam niets van terecht. De procedures duurden veel te lang, Oost-Europese landen wilden geen vluchtelingen opnemen en uitzetten bleek moeilijk. 

Vijf jaar later zal het anders zijn, hoopt Eurocomissaris Ylva Johansson. ‘Ik denk dat er een bereidheid is om solidariteit te betonen met lidstaten die onder druk staan’, zei ze tegen de website Politico. De branden in Moria hebben het asielprobleem op scherp gezet, maar het is zeer de vraag of de Europese lidstaten deze keer wel in staat zijn een gezamenlijk migratie- en asielbeleid op te zetten.

Lees ook

Eens te meer bleek het immigratiebeleid donderdag de brisantste kwestie in de regeringscoalitie. En weer kwam er een moeizaam compromis, een waarvan niemand onder de indruk bleek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden