NieuwsConflict VS-Iran

Europese landen roepen Iran op geen geweld te gebruiken

Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland hebben Iran opgeroepen geen geweld te gebruiken en zich te blijven houden aan het atoomakkoord. Dat zeggen de landen in een gezamenlijke verklaring.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel (links), eerder in oktober met de Britse premier Johnson (rechts) en de Franse premier Emmanuel Macron.Beeld AFP

Iran dreigt met vergeldingsaanvallen nadat het Amerikaanse leger vrijdag de Iraanse generaal Qassem Soleimani heeft vermoord. Trump uitte hierop direct nieuwe bedreigingen, en stelde ‘op buitenproportionele wijze’ terug te slaan als Iran Amerikaanse doelen aanvalt.

In de verklaring benadrukken de Europese landen de noodzaak om de situatie te de-escaleren. ‘Het bestrijden van IS blijft onze prioriteit. Daarom moeten we de internationale coalitie intact houden.’

Zondag zette Iran al een streep door het internationale atoomakkoord dat in 2015 werd gesloten met de VS, Rusland, China, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland. In een verklaring op de staatstelevisie kondigde Teheran aan zich niet meer te houden aan de gestelde limieten voor het verrijken van uranium.

De VS hebben het akkoord ruim anderhalf jaar geleden al eenzijdig opgezegd en economische sancties getroffen tegen Iran. Desondanks bleef Teheran zich nog geruime tijd aan het atoomakkoord houden, terwijl de Europeanen probeerden de afspraken over onder meer de handel na te komen ondanks de represailles van de VS.

Boris Johnson, Angela Merkel en Emmanuel Macron vragen Iran nu om toch niet te breken met de atoomdeal. Ook roepen zij op tot ‘uiterste terughoudendheid en verantwoordelijkheid’ en zeggen in gesprek te willen met alle partijen ‘om de situatie te de-escaleren en weer voor stabiliteit in de regio te zorgen’.

Trump dreigt met sancties voor Irak

Ondertussen dreigt Trump ook aan Irak harde sancties op te leggen als het land inderdaad alle Amerikaanse militairen het land uitzet. Zondag stemde het Iraakse parlement voor het wegsturen van alle buitenlandse troepen. Het land is woedend over de raketaanval die de VS op Iraaks grondgebied hebben uitgevoerd, waarbij naast Soleimani onder anderen ook nog de Iraakse militieleider Abu al-Muhandis om het leven kwam.

Als Irak de Amerikanen daadwerkelijk wegstuurt, dan moet Bagdad gaan betalen voor de militaire vliegbasis die de Amerikanen daar hebben. ‘We hebben een buitengewoon dure vliegbasis daar’, aldus Trump. ‘De bouw heeft al ver voor mijn tijd miljarden gekost. Wij gaan niet weg totdat ze ons dat terugbetalen.’

Hij dreigde bovendien met sancties ‘zoals ze nooit eerder hebben gezien’. ‘De sancties tegen Iran zullen daarbij vergeleken zelfs wat zwak lijken’.

LEES VERDER

Het regime in Teheran kan de dood van Soleimani niet onbeantwoord laten, maar tegelijkertijd is het regime niet gebaat bij verdere escalatie van het conflict met de VS. De oplossing: een wraakactie laten uitvoeren door een van Irans bondgenoten in de regio.

Voor veel Iraniërs was generaal Qassem Soleimani een held die zorgde voor veiligheid en stabiliteit, bovendien was hij een sleutelfiguur in de Iraanse Revolutionaire Garde. Wat heeft president Trump hiermee bereikt en hoe zal Iran reageren? Een rondgang langs Iraans-Nederlanders.

De hoogste generaal van een land ombrengen? ‘Er zijn andere manieren om een signaal af te geven.’ Gevreesd wordt voor een escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. De Volkskrant peilde de stemming in Den Haag en onder militaire experts.

Hoe gaat Irak reageren op de dood van Soleimani? Terwijl Iran wraak belooft, roept in Irak, waar de Iraanse generaal is gedood, de stokebrand Muqtada al-Sadr zijn troepen al op om Amerikaanse doelen in het land aan te vallen.

Pas over een tijd zullen we weten wie zijn hand het meest overspeelde, maar zeker is dat door de Amerikaanse aanval er een situatie is ontstaan waarvan de gevolgen niet te overzien zijn.

Sinds wanneer zijn de VS en Iran elkaar vijandig gezind? En nog vier vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden