nieuwsGalileo

‘Europese gps’-netwerk is gerepareerd

Galileo, de Europese tegenhanger van nagivatienetwerk gps, doet het weer. Het netwerk van navigatiesatellieten lag sinds vrijdag plat. Gebruikers merkten van die storing nagenoeg niets

Het positiebepalingssysteem Galileo bestaat net als gps uit verschillende satellieten die om de aarde draaien.Beeld ESA-P. Carril

De European Global Navigation Satellite Systems Agency (GSA) meldt het herstel in een persbericht op haar website. Commerciële gebruikers van het systeem zullen merken dat Galileo weer tekenen van leven geeft, al zal de service niet direct helemaal vlekkeloos werken. 

Of je nu Google Maps gebruikt op je smartphone of met behulp van je TomTom naar Frankrijk rijdt, wie de weg zoekt met technologie maakt daarvoor zonder uitzondering gebruik van een almaar uitdijende satellietenwolk die de aarde omhult. Terwijl deze satellieten hun banen om de planeet trekken, zenden ze continu gegevens naar de grond. Daarmee kunnen telefoons en andere apparaten berekenen waar je precies bent.

Vroeger werden dergelijke gegevens uitsluitend geleverd door het Amerikaanse global positioning system (gps), maar daarin is sinds enkele jaren verandering gekomen. Omdat gps een Amerikaans militair project is, kan het land in theorie eenzijdig besluiten het netwerk offline te halen voor buitenlandse gebruikers. Rusland, China en Europa wilden niet afhankelijk zijn van zo’n Amerikaans monopolie en lanceerden alvast hun eigen alternatieven.

De Europese tegenhanger, Galileo, lag tot vandaag plat. Het technische probleem ontstond nadat de apparatuur in twee controlecentra van Galileo – op de grond, niet in de ruimte – dienst weigerden, zo meldt GSA in haar persverklaring. Daardoor kon het systeem de banen van de satellieten, en de tijden waarop zij hun signalen naar de grond versturen, niet meer goed doorgeven aan gebruikers. In beide controlecentra waren meerdere onderdelen van het systeem door de storing aangetast. 

Russen en Chinezen

Hoewel Galileo nog niet helemaal klaar is – 26 van de beoogde 30 satellieten zijn op dit moment gelanceerd – is het al wel in gebruik. Nieuwe mobiele telefoons, waaronder de iPhone 8 en X en de Samsung Galaxy S8, maken al gebruik van het navigatiesysteem. Eigenaars van die telefoons hebben van de storing waarschijnlijk niets gemerkt. De meeste mobieltjes gebruiken namelijk niet exclusief gps of Galileo, maar GNSS (Global Navigation Satellite System). Daaraan doen alle beschikbare satellieten mee, ongeacht of ze Amerikaans, Russisch, Europees of Chinees zijn. Terwijl het Europese systeem uit de lucht was, konden apparaten met GNSS daarom gewoon gebruik maken van de satellieten van andere landen.

Galileo wordt wel beschouwd als het paradepaardje van de Europese onbemande ruimtevaart. Het project kampt echter al sinds de eerste satelliet 2005 de lucht in ging met de nodige problemen. In 2014 kwamen twee van de satellieten na lancering per abuis in een verkeerde baan terecht. En in 2017 bleken negen van de 72 atoomklokken aan boord van de satellieten al kapot.

Op papier is het navigatiesysteem wel beter dan het 25 jaar oudere gps. Wie Galileo bovenop andere systemen gebruikt, zoals de meeste smartphones met GNSS doen, kan zijn positie tot wel 20 procent nauwkeuriger bepalen, berekenden onderzoekers afgelopen mei in het vakblad Advances in Space Research.

Galileo zit officieel nog in de testfase. Volgend jaar moeten alle dertig satellieten gelanceerd zijn, en is het systeem naar verwachting volledig operationeel.

De Europese concurrent die gps moet doen vergeten

Europese navigatiesatelliet Galileo ligt plat door ‘technisch incident’.

Er is nog hoop voor de Galileo-navigatiesatelliet die in een volledig verkeerde baan om de aarde draait. Het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA) gaat de satelliet een aantal manoeuvres laten maken, waardoor het peperdure ding in ieder geval beter bruikbaar is.

Navigatiesysteem Galileo, het Europese alternatief voor het Amerikaanse gps-systeem, is getroffen door flinke technische tegenslag. Negen van de 72 atoomklokken aan boord van de satellieten werken niet meer. Hoewel elke kunstmaan vier van deze klokken heeft, vormt de vroegtijdige uitval een bedreiging voor het systeem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden