Europese Commissie wil meer miljarden voor EU-begroting: Rutte wijst voorstel meteen af

De Europese Commissie wil meer geld voor de Europese Unie. Zij stelde woensdag voor de meerjarenbegroting te verhogen tot 1.279 miljard euro voor de periode 2021-2027. Dat is zo’n 200 miljard euro meer dan in de huidige meerjarenbegroting. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker noemde het voorstel ‘redelijk en verantwoordelijk’.

Premier Mark Rutte: 'Een kleinere EU als gevolg van het Britse vertrek moet ook een kleinere begroting betekenen.' Foto ANP

Uit Den Haag kwam meteen een afwijzende reactie. Voor premier Rutte is het voorstel niet acceptabel. ‘Een kleinere EU als gevolg van het Britse vertrek moet ook een kleinere begroting betekenen. Nederland heeft de steun van Zweden, Denemarken, Finland en Oostenrijk. Maar de meeste landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, en het Europees parlement zijn voor een verhoging van de uitgaven.

De verwachting is dat de begrotingsonderhandelingen tussen de Commissie en de lidstaten lastig gaan worden. Bij de presentatie van zijn plannen in het Europees parlement voorspelde Juncker ‘lange en intensieve’ besprekingen.

Dat heeft ook te maken met het voorstel van de Commissie om een koppeling te leggen tussen het ontvangen van EU-subsidies en de kwaliteit van de rechtsstaat in de lidstaten. Als er conflicten over het Europese geld zijn, moet de EU kunnen vertrouwen op de onafhankelijkheid van de rechtbanken waaraan de geschillen worden voorgelegd. Zonder dit vertrouwen, ook geen geld, vindt de Commissie. Dit voorstel kan rekenen op verzet van Polen en Hongarije, twee landen waar volgens de Commissie de rechtstaat onder druk staat.

Overigens zijn de Europese begrotingsonderhandelingen altijd uiterst moeilijk. Elke lidstaat heeft een vetorecht. Dit keer beloven de besprekingen extra moeilijk te worden doordat de Brexit een gat van 13 miljard euro per jaar in de Europese begroting slaat.

1,14 procent

De bestaande begroting, voor de periode 2014-2020, bedraag 1.087 miljard euro. Dat stond gelijk aan 1 procent van het Europees bruto nationaal inkomen. In het voorstel stijgt de begroting tot 1.279 miljard euro, inclusief inflatie en groei. Dat is 1,11 procent van het EU-inkomen. Die stijging van 1 tot 1,11 procent noemde Juncker redelijk en verantwoordelijk. Als bepaalde Europese uitgaven die officieel buiten de begroting vallen, zoals reserves voor noodhulp, worden meegerekend, dan komen de uitgaven uit op 1.308 miljard euro of 1,14 van het EU-inkomen.

Volgens de Commissie is haar begroting ‘bescheiden’ in vergelijking met de omvang van de Europese economie en de nationale begrotingen van de lidstaten. Ook noemt zij haar voorgestelde budget ‘pragmatisch en modern’. Er wordt bescheiden bezuinigd op een traditionele posten als landbouw en hulp aan armere regio’s (beiden ongeveer min 5 procent). Tegelijkertijd wordt bij wijze van modernisering meer geld uitgetrokken voor nieuwe taken op het gebied van innovatie, jongeren, de digitale economie, grensbewaking, veiligheid en defensie. Volgens Commissaris Günther Oettinger (Begroting) wordt er vooral geïnvesteerd waar Europa toegevoegde waarde kan bieden. Dat wil zeggen waar de lidstaten het niet alleen af kunnen en waar het efficiënter is het gezamenlijk te doen, zoals migratie en grenscontroles.

Een pijnlijk punt voor Nederland is het voorstel om alle bestaande kortingen (rebates) voor grote nettobetalers, zoals Nederland, te schrappen. Dat heeft voor Nederland serieuze financiële gevolgen. De enige toezegging is dat het geleidelijk zal gebeuren. De korting bedraagt nu 1,5 miljard euro per jaar. Die zou in vijf jaar tot nul moeten worden afgebouwd. Dat hakt er in, Rutte wijst dit dan ook af. ‘Nederland wordt economisch al hard geraakt door de Brexit, daar legt dit voorstel nu een onevenredig hoge rekening bovenop.’ De lasten worden in het Commissievoorstel niet rechtvaardig verdeeld, vindt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.