Nieuws Begrotingstekort Italië

Europese Commissie vraagt opnieuw om strafprocedure tegen Italië

De Europese Commissie vraagt de eurolanden woensdagmiddag opnieuw een strafprocedure tegen Italië te starten wegens ontsporende overheidsfinanciën. Het is de tweede oproep binnen zes maanden: eind vorig jaar brak de Commissie de procedure voortijdig af, mede uit vrees de anti-Europese regeringspartij Lega stemmenwinst te bezorgen bij de Europese verkiezingen.

Die coulante opstelling destijds in december – critici als minister Wopke Hoekstra van Financiën zagen er vooral slappe knieën in – heeft nul effect gehad. Lega won de verkiezingen overtuigend met 34,3 procent van de stemmen, bijna een verzesvoudiging van het aantal zetels in het Europees Parlement. Lega-leider Matteo Salvini danst zich sindsdien vrolijk warm voor de volgende bokspartij met ‘de bureaucraten in Brussel’. Ondertussen staat Italië er economisch en financieel nog beroerder voor dan in december.

Of de Commissie en de andere eurolanden dit keer wel doorbijten valt nog te bezien. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Commissaris Pierre Moscovici (economische zaken) benadrukten afgelopen dagen vooral dat ‘een dialoog met Rome’ beter werkt dan een miljardenboete wegens aanhoudende overtreding van de euroregels. Zij hopen dat de noodkreet van premier Giuseppe Conte – hij dreigde maandag met aftreden als coalitiepartners Lega en Vijfsterren de middelvinger naar Brussel blijven opsteken – effect heeft en Rome afziet van recent aangekondigde hogere uitgaven en lagere belastingen.

Marginale groei

Cijfermatig heeft de Commissie met haar strafoproep het gelijk volledig aan haar zijde. De Italiaanse staatsschuld stijgt volgens de Brusselse ramingen van 133,7 procent dit jaar naar 135,2 procent in 2020. Het toegestane maximum voor eurolanden is 60 procent, een cijfer waar Rome conform de euroregels in jaarlijkse stapjes naar toe moet. Verder lapt Italië de afspraken over terugdringing van het begrotingstekort aan zijn laars en valt de toch al marginale economische groei nog lager uit dan verwacht. De nieuwste plannen van Lega om de kwakkelende economie met miljarden euro’s nieuw leven in te blazen, duwen het land alleen maar verder weg van de zelf aangegane verplichtingen.

Het starten van de ‘excessieve tekortprocedure’ vanwege de veel te hoge (en stijgende) staatsschuld kan uiteindelijk – als Rome weigert iets te doen – uitmonden in een boete van 3,5 miljard euro. Voor het zover is (Brussel heeft nog nooit een land beboet wegens overtreding van de euroregels) verstrijkt er al snel twee jaar. Eerst moeten de ministers van Financiën van de eurolanden volgende maand beslissen of ze het advies van de Commissie überhaupt overnemen.

Gele hesjes

Daar liep het eind vorig jaar al spaak. De belofte van Rome her en der wat te schuiven in de begroting gekoppeld aan de vrees voor de ‘gele hesjes’, was toen voor de Commissie voldoende de nauwelijks begonnen strafprocedure alweer stop te zetten. Er was één minister die zich daartegen verzette: Hoekstra. Hij eiste opheldering van Moscovici en kreeg een nietszeggend antwoord.

Toch is het onwaarschijnlijk dat Hoekstra volgende maand de Commissie en zijn collega’s met een ‘ik-had-jullie-gewaarschuwd’-glimlach belerend zal toespreken. Hij zal het wel denken; begin mei verklaarde hij in Berlijn dat lidstaten die de euroregels overtreden geen EU-geld meer zouden moeten krijgen. En premier Mark Rutte liet onlangs weten dat Italië en Griekenland sowieso niet in de eurozone hadden mogen zitten.

Maar Hoekstra heeft ook andere zaken die hij in Brussel wil binnenhalen, zoals het hervormen van de eurozone en het uitkleden van het door Frankrijk en Italië toegejuichte speciale eurozonebudget. Daarvoor moet hij zijn ruzies met Rome zorgvuldig kiezen. Hij zal de bal zijn werk laten doen: eerst zien hoe ver de strafprocedure dit keer komt en ondertussen hopen dat de financiële markten Italië disciplineren met hogere rentes op de kapitaalmarkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden